"අපි ලෝකයට විවෘත නොවී දූපතක් ලෙස හුදකලා වී සිටීමෙන් ගොඩයන්න බැහැ"(මිලින්ද මොරගොඩ) : “විවෘත ආර්ථිකයේ 'වල්බූරු නිදහසට' අප හසුවිය යුතුමද?”

විවෘත ආර්ථිකයේ 'වල්බූරු නිදහස' සහ ස්වෛරීත්වයේ අභියෝගය: අප හසුවිය යුතුමද?

පහත පළවන්නේ මිලින්ද මොරගොඩ විසින් වර්තමාන ආර්ථික අර්බුදය ජයගැනීම උදෙසා ඉදිරිපත් කරන ලිබරල්වාදී විසඳුම් මාලාවයි. එහෙත්, එම විසඳුම් දෙස විචාරාත්මක ඇසකින් බැලීම රටේ අනාගතය වෙනුවෙන් අත්‍යවශ්‍යය.

1977 න් පසු ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දුන් විවෘත ආර්ථික ප්‍රතිපත්තිය හරහා ලැබුණු "වල්බූරු නිදහස" (Unregulated Liberalization), දේශීය නිෂ්පාදන ආර්ථිකය විනාශ කරමින් අපව පරපුටු පරිභෝජන රටාවකට හුරු කළ බව රහසක් නොවේ. එදා ස්වයංපෝෂිතව තිබූ බොහෝ කර්මාන්ත වැසී ගිය අතර, 'සියල්ල පිටරටින් ගෙන්වා පරිභෝජනය කිරීමේ' ඛේදවාචකයට අද අපි මුහුණ දෙමින් සිටිමු.

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සහ ලෝක බැංකුව වැනි ආයතන, අර්බුදයට පත් රටවලට පිහිට වනවාට වඩා, එම රටවල් ආර්ථික වශයෙන් දණ ගැස්වූ පසු (Economic Collapse) තමන්ට අවැසි කොන්දේසි මත එම රටවල සම්පත් සහ යාන්ත්‍රණයන් හැසිරවීමට උත්සාහ කරන බව ජාත්‍යන්තර දේශපාලන විශ්ලේෂකයින්ගේ මතයයි. ආර්ථික "ප්‍රතිසංස්කරණ" යනුවෙන් බොහෝ විට සිදුවන්නේ ජාතික සම්පත් විදේශීයකරණයට ලක් කිරීමයි.

ලෝක උදාහරණ සහ අපේ මග

ලෝකයේ බොහෝ රටවල් 'ගෝලීයකරණය' නමැති රැල්ලට හසු නොවී, තම දේශීයත්වය සහ ස්වෛරීත්වය රැක ගනිමින් නැගී සිටීමට උත්සාහ දරයි:

• කියුබාව:

දශක ගණනාවක් පුරා අමෙරිකානු සම්බාධක හමුවේ වුවද, බටහිර ණය උගුල්වලට හසු නොවී තම සෞඛ්‍ය සහ අධ්‍යාපන පද්ධතිය රැකගනිමින්, සරල එහෙත් අභිමානවත් දේශීය ආර්ථික රටාවක් පවත්වාගෙන යයි.

• භූතානය:

දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට (GDP) වඩා 'දළ දේශීය සතුට' (Gross National Happiness) අගයමින්, අනවශ්‍ය පාරිභෝජනවාදය ප්‍රතික්ෂේප කර, පරිසරය සහ සංස්කෘතිය රැකගනිමින් විදේශීය බලපෑම් අවම කර ගත් ආර්ථික ආකෘතියක් අනුගමනය කරයි.

• බොලිවියාව (ඉවෝ මොරාලෙස් යුගය):

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ආයතනවල විරෝධය මැද ස්වභාවික සම්පත් ජනසතු කරමින්, එම ආදායම දුප්පත්කම තුරන් කිරීමට යොදවා ස්වෛරීත්වය තහවුරු කර ගත්තේය.

රටක් බංකොලොත් නොවීමට නම් කළ යුත්තේ තව තවත් ලෝකයට ණය වීම හෝ සම්පත් විකිණීම නොව, දේශීය සම්පත් මත පදනම් වූ සරල ජීවන රටාවක් (Simple Living & Self-sufficiency) ගොඩනගා ගැනීමයි. ලෝක වෙළඳපොල කුමන්ත්‍රණවලට හසු නොවී, අපේම දෙපයින් නැගී සිටීමේ විකල්ප දර්ශනය අමතක කර, හුදෙක් බටහිර ආකෘති පසුපස පමණක් හඹා යාම කෙතරම් ප්‍රඥාගෝචර ද යන්න පහත ලිපිය කියවන ඔබටම තීරණය කළ හැක.

(පහත පළවන්නේ මිලින්ද මොරගොඩ ගේ පහත වීඩියෝවේ  අදහස් ඇතුළත් කර සැකසූ ලිපියයි)

"අපි ලෝකයට විවෘත නොවී දූපතක් ලෙස හුදකලා වී සිටීමෙන් ගොඩයන්න බැහැ" - මිලින්ද මොරගොඩ

ශ්‍රී ලංකාව වර්තමානයේ මුහුණ දී ඇති ආර්ථික අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමට නම් සාම්ප්‍රදායික දේශපාලන සීමාවන්ගෙන් ඔබ්බට ගිය ජාත්‍යන්තර සබඳතා සහ දැඩි ආර්ථික ප්‍රතිසංස්කරණ අත්‍යවශ්‍ය බව Pathfinder පදනමේ නිර්මාතෘ සහ ඉන්දියාවේ හිටපු ශ්‍රී ලංකා මහ කොමසාරිස් මිලින්ද මොරගොඩ පවසයි.

අද අන්තර්ජාලයට මුදා හැර තිබුණු විශේෂ වීඩියෝ සාකච්ඡාවකට (Video Discussion) එක්වෙමින් ඔහු පෙන්වා දුන්නේ, ශ්‍රී ලංකාව තවදුරටත් "හුදකලා දූපතක්" ලෙස කටයුතු කිරීමෙන් ආර්ථික සුරක්ෂිතභාවය ලබා ගත නොහැකි බවයි.

ඉන්දියාව සමඟ ආර්ථික ඒකාබද්ධතාවය

මෙහිදී අදහස් දැක්වූ මිලින්ද මොරගොඩ ඉන්දියාව සමඟ පවතින සබඳතාවයේ වැදගත්කම විශේෂයෙන් අවධාරණය කළේය.

"අපේ අසල්වැසියා වන ඉන්දියාව අද ලෝකයේ වේගයෙන්ම දියුණු වන ආර්ථිකයයි. අපි ඊට පිටුපා සිටීමෙන් පලක් නැහැ. බලශක්ති ක්ෂේත්‍රය, විදුලිබල පද්ධතිය සහ ඛනිජ තෙල් නල මාර්ග හරහා ඉන්දියාව සමඟ සම්බන්ධ වීම අපේ බලශක්ති සුරක්ෂිතතාවයට අත්‍යවශ්‍යයි. ඒ හරහා අපට අඩු පිරිවැයකට බලශක්තිය ලබා ගැනීමටත්, ආයෝජන අවස්ථා පුළුල් කර ගැනීමටත් හැකි වෙනවා."

යනුවෙන් ඔහු සඳහන් කළේය. ත්‍රිකුණාමලය තෙල් ටැංකි සංකීර්ණය සහ ඉන්දියාව සමඟ ගොඩනැගෙන ගොඩබිම් සම්බන්ධතාවය (Connectivity) ශ්‍රී ලංකාවේ අනාගත ආර්ථිකයේ තීරණාත්මක සාධක බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

රාජ්‍ය ව්‍යවසාය සහ ප්‍රතිසංස්කරණ

රටේ පවතින රාජ්‍ය දේපළ කළමනාකරණය සහ ඒවා ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමේ අවශ්‍යතාවය පිළිබඳව ද ඔහු මෙහිදී දැඩිව අදහස් දැක්වීය. දේශපාලන වාසි තකා සිදු කරන පත්වීම් සහ අකාර්යක්ෂම රාජ්‍ය ආයතන නඩත්තු කිරීම තවදුරටත් කළ නොහැකි බව ඔහුගේ අදහසයි.

"අපි ඇත්ත කතා කළ යුතුයි. පාඩු ලබන රාජ්‍ය ආයතන මහජන මුදලින් නඩත්තු කිරීම තවදුරටත් කළ නොහැක්කක්. මේවා ප්‍රතිසංස්කරණය කර, පුද්ගලික අංශයේ දායකත්වය ලබාගෙන තරඟකාරී ආර්ථිකයක් නිර්මාණය කිරීම හැර වෙනත් කෙටි මාවතක් අපට නැහැ. දේශපාලනඥයන් ජනප්‍රිය නොවන තීරණ ගැනීමට බිය නොවිය යුතුයි."

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සහ අනාගතය

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩපිළිවෙල සහ රටේ ඉදිරි ගමන පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් මොරගොඩ කියා සිටියේ, විනයගරුක මූල්‍ය පාලනයක් නොමැතිව කිසිදු රටකට දියුණු විය නොහැකි බවයි.

"අපිට තවදුරටත් ණය අරගෙන පරිභෝජනය කරන සංස්කෘතියේ ඉන්න බැහැ. නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක් සහ අපනයන වෙළෙඳපොළ ජයගැනීම ඉලක්ක කරගත් ප්‍රතිපත්තිමය වෙනසක් අවශ්‍යයි. ඒ සඳහා ජාතික එකඟතාවක් (National Consensus) ඉතා වැදගත්."

ශ්‍රී ලංකාව කලාපීය කේන්ද්‍රස්ථානයක් ලෙස ගොඩනැගීමට නම් භූ-දේශපාලනික යථාර්ථයන් තේරුම් ගෙන කටයුතු කිරීමේ වැදගත්කම මෙම සාකච්ඡාව හරහා මිලින්ද මොරගොඩ වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.

(මෙම ලිපිය මිලින්ද මොරගොඩ විසින් වීඩියෝ සාකච්ඡාවේදී පළ කරන ලද මූලික අදහස් සහ ඔහු දරන ස්ථාවරයන් පදනම් කරගෙන සකස් කරන ලද්දකි).

#සමාරා පරණවිතාන