ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය නායකයන් විදේශ සංචාර සඳහා මහජන මුදල් වැය කිරීම කලක සිටම
දැඩි කතාබහට ලක්වන මාතෘකාවකි. මෑතකදී හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ ට එරෙහිව ආරම්භ වී ඇති විමර්ශනයත් සමඟ, මෙම විෂය පථය නීතිමය සහ සදාචාරාත්මක වශයෙන් නව මානයකට අවතීර්ණ වී තිබේ.
මෙම පසුබිම තුළ, වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක පසුගියදා සිදුකළ ජපාන සංචාරයද අනාගතයේදී මෙවැනිම විමර්ශනයකට ලක්වීමේ ඉඩකඩක් පවතින්නේද යන්න පිළිබඳව සමාජයීය කතිකාවක් ගොඩනැගෙමින් පවතී.
- රනිල් වික්රමසිංහ විමර්ශනය: නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ සෘජු මැදිහත්වීම
හිටපු ජනාධිපතිවරයාට එරෙහිව එල්ල වී ඇති ප්රධාන චෝදනාව වන්නේ සිය බිරිඳගේ උපාධි ප්රදානෝත්සවයකට සහභාගී වීම වැනි පෞද්ගලික කාර්යයක් වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 16.6 ක රජයේ මුදල් අවභාවිත කිරීමයි.
- විමර්ශනයේ වත්මන් තත්ත්වය: නීතිපති පරින්ද රණසිංහ මහතා විසින් මෙම පරීක්ෂණයේ අධීක්ෂණ බලය සොලිසිටර් ජනරාල් විරාජ් දයාරත්න වෙත පවරා ඇත.
- ගැටලුව: මෙය රාජ්ය තාන්ත්රික අවශ්යතාවයකට වඩා පෞද්ගලික සුඛවිහරණය සඳහා බදු මුදල් යෙදවීමක් ලෙස නීතිය හමුවේ අර්ථකථනය වෙමින් පවතී.
2. ජනාධිපති අනුර කුමාරගේ ජපාන සංචාරය: ලේඛනගත කරුණු
අනෙක් පසින්, වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ගේ ජපාන සංචාරය (2025 සැප්තැම්බර් 27 - ඔක්තෝබර් 01) නිල මට්ටමේ සංචාරයක් ලෙස සටහන් වේ.
- අරමුණ: 'එක්ස්පෝ 2025' (Expo 2025 Osaka) ප්රදර්ශනයට සහභාගී වීම, ජපන් අධිරාජ්යයා සහ අගමැතිවරයා හමුවීම සහ ශ්රී ලංකා ආයෝජන සංසදය ඇමතීම.
- ආර්ථික අරමුණු: දේශීය නිෂ්පාදකයින් 35 දෙනෙකුට ජපන් වෙළඳපොළ විවෘත කිරීමේ අරමුණින් මෙම සංචාරය සංවිධානය වූ බව අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය (EDB) පවසයි.
3. යුක්තිය ඉටු විය යුත්තේ බදු ගෙවන ජනතාවටයි
මෙම සංචාර ද්විත්වය සංසන්දනය කිරීමේදී අප හමුවේ පැන නගින ප්රධාන නීතිමය තර්කය වන්නේ "පොදු භාර මූලධර්මය" (Public Trust Doctrine) යි.
හිටපු ජනාධිපතිවරයාට එරෙහිව දැනට ක්රියාත්මක වන නීතිමය ක්රියාපටිපාටිය සාධාරණ වන්නේ නම්, වත්මන් හෝ අනාගත ඕනෑම රාජ්ය නායකයෙකුගේ සංචාරයන් ද එම මිනුම්දණ්ඩෙන්ම මැනිය යුතුය. එහිදී ජනතාවට වැදගත් වන්නේ සංචාරයේ "නිල" නාමය නොව, ඒ සඳහා වැය කළ බදු මුදල්වලට සාපේක්ෂව රටට ලැබුණු සැබෑ ප්රතිලාභය (Return on Investment) කුමක්ද යන්නයි.
අවධාරණය:
"රනිල් වික්රමසිංහ ගේ පෞද්ගලික සංචාරයක් රජයේ මුදලින් සිදුකිරීම වරදක් නම්, වත්මන් ජනාධිපතිවරයාගේ හෝ වෙනත් ඕනෑම නායකයෙකුගේ සංචාරයකදී සිදුවන අධික වියදම් හෝ අනවශ්ය නියෝජිත පිරිස් නඩත්තු කිරීමද අනාගතයේදී ප්රශ්න කළ හැකි කරුණු වේ."
4. ඉදිරි දැක්ම: විනිවිදභාවයේ අවශ්යතාවය
මෙම සිදුවීම් මාලාව හරහා පාලකයන්ට ලැබෙන පණිවිඩය පැහැදිලිය. ඔබ බලයේ සිටින විට ගන්නා තීන්දු තීරණ, ඔබ බලයෙන් බැස ගිය පසු නීතිය ඉදිරියට පැමිණිය හැකිය.
මහජනතාවගේ බදු මුදල් සම්බන්ධයෙන් යුක්තිය ඉටු විය හැක්කේ:
- සංචාරයක පිරිවැය සහ එහි අපේක්ෂිත ප්රතිලාභ විනිවිදභාවයකින් යුතුව ජනතාවට හෙළි කිරීමෙන්.
- පෞද්ගලික සහ රාජ්ය අවශ්යතා අතර පැහැදිලි සීමා රේඛාවක් පවත්වා ගැනීමෙන්.
- වියදම් අවම කිරීම සඳහා ස්වයං-විනයක් පාලකයන් තුළ පැවතීමෙන් පමණි.
අවසාන වශයෙන්, රනිල් වික්රමසිංහ සම්බන්ධ විමර්ශනය හුදෙක් දේශපාලන පලිගැනීමක් නොවී, එය මෙරට රාජ්ය මූල්ය පාලනයේ හැරවුම් ලක්ෂ්යයක් විය යුතුය. එමගින් වත්මන් ජනාධිපතිවරයාගේ ජපාන සංචාරය ඇතුළු සියලු රාජ්ය වියදම් සම්බන්ධයෙන්ද එකම නීතිමය සහ සදාචාරාත්මක ප්රතිපත්තියක් ක්රියාත්මක විය යුතු බව මහජනතාවගේ අපේක්ෂාවයි.
