තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම පිළිබඳ පනත යටතේ 'සන්ඩේ ටයිම්ස්' පුවත්පත විසින්
ලබාගත් මූල්‍ය වාර්තාවලට අනුව, 2019 වසරේ සිට 2026 මාර්තු මාසය දක්වා ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයේ (SLC) විධායක කමිටුව රුපියල් මිලියන 405කට අධික මුදලක් විදෙස් සංචාර වෙනුවෙන් වැය කර තිබේ. මේ හරහා ශම්මි සිල්වාගේ වසර හතක පරිපාලන සමය තුළ සිදුකළ විදෙස් සංචාර පිළිබඳව නැවත වරක් දැඩි අවධානයක් යොමුව ඇත.
පුද්ගලයින් 30 දෙනෙකුට අදාළව මෙම වාර්තා සකස් වී ඇති අතර, දෛනික දීමනා (per diems) සඳහා පමණක් රුපියල් මිලියන 231.47ක් වැය කර ඇති බව ඉන් තහවුරු වේ. ඊට අමතරව ගුවන් ගමන් සහ වීසා ගාස්තු වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 163.41ක් ද, නවාතැන් පහසුකම් සඳහා රුපියල් මිලියන 9.46ක් ද, වෙනත් වියදම් ලෙස රුපියල් 782,104ක් ද වැය කර තිබේ.
ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය (ICC) විසින් වෙන් වෙන්ව ගෙවන ලද දෛනික දීමනා සහ රක්ෂණ ගාස්තු හැර, මෙම සියලු වියදම්වල එකතුව දළ වශයෙන් රුපියල් මිලියන 405.12ක් ලෙස සටහන් වේ.
මෙම අනාවරණය මගින් එක් එක් පුද්ගලයාගේ වියදම්, ගමන් කළ රටවල් සහ දිනයන් පිළිබඳ තොරතුරු සපයන අතර, අදාළ කාලසීමාව තුළ විදෙස් සංචාර සඳහා වැය කළ මුදල් පිළිබඳ පැහැදිලි චිත්‍රයක් මවා පෙන්වයි. එමෙන්ම, විදේශගත කළ නිලධාරීන් සංඛ්‍යාව, ඔවුන්ගේ සංචාරවල අරමුණ සහ ක්‍රිකට් ආයතනයේ අරමුදල්වලින් වියදම් අනුමත කිරීමේදී අනුගමනය කළ ක්‍රියාපටිපාටි සම්බන්ධයෙන් ද මෙහිදී බරපතල ගැටලු මතු වේ.
අදාළ විදෙස් ගමන් සඳහා ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ රැස්වීම්, සම්මන්ත්‍රණ මෙන්ම ක්‍රිකට් තරගාවලි සඳහා සහභාගී වීම් ද ඇතුළත් වේ. මෙහි ඉහළම වියදම් වාර්තා වී ඇත්තේ 2022 වසරේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ පැවති විස්සයි20 ලෝක කුසලානය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ පැවති 2022 ආසියානු කුසලානය වැනි ප්‍රධාන පෙළේ තරගාවලි සඳහා විශාල නිලධාරීන් පිරිසක් විදේශගත වූ අවස්ථාවන්හිදීය.
රජයේ බලපෑම් මත නායකත්වයෙන් ඉල්ලා අස්වීමට සිදුවූ ශම්මි සිල්වාගේ පරිපාලනය වටා ගෙතී ඇති මූල්‍යමය ප්‍රශ්නවලට මෙම නව අනාවරණය ද තවත් එකතු වීමකි. මෙම පරිපාලන සමය තුළම 2023 සහ 2026 අතර කාලයේදී ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය රුපියල් මිලියන 680කට අධික නීතිමය වියදම් දරා ඇති බව පුවත්පත් මීට පෙරද වාර්තා කර තිබුණි.
ක්‍රිකට් ආයතනයේ අරමුදල් විදෙස් සංචාර සඳහා භාවිතා කළ ආකාරය සහ එම වියදම් ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් අතර බෙදී ගිය ආකාරය වෙනමම පරීක්ෂාවකට ලක් කිරීමට මෙම සංචාරක වාර්තා මඟින් පදනමක් සපයයි.
වැඩිම වියදමක් දෛනික දීමනා සහ ගුවන් ටිකට්පත් සඳහායි
මෙම වාර්තාවලට අනුව විශාලතම වියදම් කාණ්ඩය වන්නේ දෛනික දීමනා වන අතර, එය රුපියල් මිලියන 231.47කි. එය සමස්ත සංචාරක බිලෙන් සියයට 57ක් පමණ වේ. ගුවන් ගමන් සහ වීසා ගාස්තු සඳහා රුපියල් මිලියන 163.41ක් වැය වී ඇති අතර එය සමස්ත වියදමෙන් සියයට 40ක ප්‍රතිශතයකි. ඒ අනුව, මෙම කාණ්ඩ දෙක පමණක් මුළු වියදමෙන් සියයට 97කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් නියෝජනය කරයි.
නවාතැන් පහසුකම් සඳහා දළ වශයෙන් රුපියල් මිලියන 9.46ක් ද, වෙනත් වියදම් සඳහා රුපියල් 782,104ක් ද වැය කර තිබේ. මීට අමතරව, ක්‍රිකට් ආයතනයේ සභාපතිවරයාට සහ භාණ්ඩාගාරිකවරයාට ICC ය විසින් ඇමරිකානු ඩොලර් 18,000ක දෛනික දීමනාවක් ගෙවා ඇති බවද වාර්තාවල සඳහන් වේ. ඇමරිකානු ඩොලරයක් සඳහා රුපියල් 332.04ක විනිමය අනුපාතය යටතේ ගණනය කිරීමේදී එය දළ වශයෙන් රුපියල් මිලියන 5.98කි.
ශම්මි සිල්වාගේ පෞද්ගලික වියදම් සාරාංශයේ ඔහු විසින් ලබාගත් අමෙරිකානු ඩොලර් 16,000ක ICC දෛනික දීමනාවන් වෙනම සටහන් කර ඇත. මෙම ICC ගෙවීම් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනයේ සංචාරක වියදම් ගණනය කිරීම්වලින් වෙන් වූ ඒවා බව සැලකිය යුතුය.
පෞද්ගලික වියදම් ලැයිස්තුවේ පෙරමුණ ශම්මිට
රක්ෂණ ගාස්තු හැර, පුද්ගලයෙකු වෙනුවෙන් වාර්තා වූ ඉහළම සංචාරක වියදම සටහන් වන්නේ හිටපු සභාපති ශම්මි සිල්වාගේ නමටයි. එම මුදල දළ වශයෙන් රුපියල් මිලියන 91.86කි. එයින් රුපියල් මිලියන 45.43ක් දෛනික දීමනා ලෙස සටහන් වන අතර එය ඇමරිකානු ඩොලර් 144,725කට සමාන වේ.
ඔහුගේ ගුවන් ගමන් ගාස්තු සඳහා පමණක් රුපියල් මිලියන 43ක් පමණ වැය වී ඇත. මෙම අගයන්ට අමතරව ICC යෙන් ලබාගත් ඩොලර් 16,000ක දෛනික දීමනාවන්ද ඔහුගේ සාරාංශයේ සටහන් වේ. ඔහුගේ සංචාර සඳහා බොහෝදුරට අන්තර්ගත වී ඇත්තේ ICC සහ ආසියානු ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ (ACC) රැස්වීම්ය.
ඊට පසුපසින් සිටින්නේ හිටපු උප සභාපති රවීන් වික්‍රමරත්න වන අතර, ඔහුගේ සංචාරක වියදම දළ වශයෙන් රුපියල් මිලියන 53.17කි. ඔහුගේ දෛනික දීමනා රුපියල් මිලියන 25.9ක් වූ අතර එය ඇමරිකානු ඩොලර් 94,250කට සමාන වේ. අනෙකුත් විශාල වියදම් අතරට හිටපු සහකාර ලේකම් ක්‍රිෂාන්ත කපුවත්ත වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 35.45ක් සහ හිටපු භාණ්ඩාගාරික සුජීව ගොඩලියද්ද වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 31.99ක් ඇතුළත් වේ.
සංචාරක වියදම් ජ්‍යෙෂ්ඨ පරිපාලකයින් අතර බෙදී ගොස් ඇති ආකාරය මෙම සංඛ්‍යාලේඛන මගින් මනාව පෙන්නුම් කරයි. කෙසේ වෙතත්, පුද්ගලික සංචාර අනවශ්‍ය ඒවාද නැතහොත් යම් ගෙවීමක් අනිසි ලෙස අනුමත කර ඇත්ද යන්න මෙම සංඛ්‍යා මත පමණක් පදනම්ව තහවුරු කළ නොහැක. ඒ සඳහා එක් එක් සංචාරයේ අරමුණ, ගතකළ කාලය, හිමිකම් කියන වියදම් සහ ඒ සඳහා ලබාදී ඇති අනුමැතියන් වෙන වෙනම තක්සේරු කළ යුතුව ඇත.
ප්‍රධාන තරගාවලිවලට විශාල පිරිවැයක්
තරගාවලි ආශ්‍රිත සංචාරක වියදම් අතරින් ඕස්ට්‍රේලියාවේ පැවති 2022 විස්සයි20 ලෝක කුසලානය විශේෂයෙන් කැපී පෙනේ. සැපයූ දත්තවලට අනුව, පුද්ගලයින් 15 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් එම තරගාවලිය සඳහා යැවීමට ක්‍රිකට් ආයතනය රුපියල් මිලියන 61.5ක් පමණ වැය කර ඇත. එමෙන්ම 2022 ආසියානු කුසලානය වෙනුවෙන් නිලධාරීන් 13 දෙනෙකු සහභාගී කරවීමට තවත් රුපියල් මිලියන 37.7ක් වැය වී තිබේ.
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පැවති 2024 විස්සයි20 ලෝක කුසලානය සඳහා පුද්ගලයින් හය දෙනෙකු සහභාගී වී ඇති අතර ඒ සඳහා වාර්තා වී ඇති පිරිවැය රුපියල් මිලියන 26.9කි. ඊට අමතරව 2024 එංගලන්ත ටෙස්ට් තරගාවලියට අදාළව පුද්ගලයින් පස් දෙනෙකු සඳහා රුපියල් මිලියන 17.1ක් ද, ඉන්දීය ප්‍රිමියර් ලීග් සහ කාන්තා ප්‍රිමියර් ලීග් තරගාවලි ආශ්‍රිත සංචාර සඳහා පුද්ගලයින් හය දෙනෙකු වෙනුවෙන් රුපියල් මිලියන 16.9ක් ද වැය වී ඇති බව වාර්තා වේ.
ජාත්‍යන්තර පාලක මණ්ඩල සමඟ සබඳතා පවත්වා ගැනීම, නිල රැස්වීම්වලට සහභාගී වීම සහ ප්‍රධාන තරගාවලිවලදී රට නියෝජනය කිරීම ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩලයකට අත්‍යවශ්‍ය කාරණාවකි. නමුත් ක්‍රිකට් ආයතනයේ වියදමින් ක්‍රිකට් තරග නැරඹීම සඳහා නිලධාරීන් විදේශගත වීම නීත්‍යානුකූල හේතුවක් ලෙස කිසිසේත්ම පිළිගත නොහැක.
අනුමැතිය සහ ආධාරක වාර්තා පිළිබඳව ගැටලු
අදාළ වියදම් සම්බන්ධයෙන් වැඩිදුරටත් ආධාරක ලේඛන ක්‍රිකට් ආයතනයෙන් ඉල්ලා සිටීමට අදාළ මාධ්‍ය ආයතනය කටයුතු කර ඇති අතර, එම ඉල්ලූ තොරතුරු අවසන් කරමින් පවතින බව ආයතනය විසින් දැනුම් දී ඇත. පුද්ගලික සංචාර සඳහා අනුගමනය කර ඇති අනුමත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සහ එම වියදම් සඳහා අවශ්‍ය මූල්‍ය වාර්තා නිසි පරිදි පවත්වාගෙන ඇත්ද යන්න තහවුරු කර ගැනීම සඳහා එම ලේඛන අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ක්‍රිකට් ආයතනය විසින් කරන ලද ගෙවීම්, දීමනා, ප්‍රතිපූරණය කිරීම් හෝ ICC ය මෙන්ම වෙනත් සංවිධාන විසින් දරනු ලබන වියදම් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමටද මෙම ලේඛන උපකාරී වනු ඇත.
දැනට පවතින වාර්තාවලට අනුව සංචාරක ගිණුම්වලට අය කර ඇති වියදම් පමණක් හඳුනාගත හැකි නමුත්, එක් එක් ගමනට අදාළ යටි අරමුණ සහ අනුමැතිය මෙම සංඛ්‍යාලේඛන මතින් පමණක් තහවුරු කළ නොහැක. මේ සම්බන්ධයෙන් පූර්ණ තක්සේරුවක් සිදු කිරීම සඳහා අදාළ සංචාරක අනුමැතියන්, ඉන්වොයිසි, ලදුපත්, දෛනික දීමනා ගණනය කිරීම් සහ ප්‍රතිපූරණය කිරීම්වලට අදාළ වාර්තා අත්‍යවශ්‍ය වන අතර, ඒවා නියමිත වේලාවට නිකුත් කරන බවට ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ආයතනය පොරොන්දු වී තිබේ.
(මූලාශය - Sunday Times)
