ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවය දැඩි කතාබහකට සහ විමර්ශනයකට ලක්ව ඇත්තේ
එහි තොරතුරු තාක්ෂණ පද්ධතියට එල්ල වූ බව කියන බරපතළ සයිබර් ප්‍රහාරයක් සහ එම සිදුවීම නිසි පරිදි නියාමන ආයතන වෙත වාර්තා නොකිරීමේ ගැටලුවක් මුල් කරගනිමිනි.
2026 ඔක්තෝබර් මාසයේදී පාර්ලිමේන්තුවේදී මෙන්ම වෘත්තීය සමිති හරහා ද මෙම කරුණ අනාවරණය වූ අතර, මේ වන විට ශ්‍රී ලංකා සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරිය (CAASL) සහ ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදය (SLCERT) මේ සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන පරීක්ෂණ ක්‍රියාත්මක කරමින් පවතී.
එල්ල වන චෝදනා සහ අනාවරණයන් විපක්ෂයේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දයාසිරි ජයසේකර විසින් පාර්ලිමේන්තුවේදී අනාවරණය කළ පරිදි, හැකර්වරුන් විසින් ගුවන් සමාගමේ මෘදුකාංග සහ ඊමේල් පද්ධතිවලට අනවසරයෙන් පිවිස ඩාර්ක් වෙබ් හරහා වගකීම භාරගන්නා වීඩියෝවක් පළ කර තිබේ. එහිදී ඔවුන් ඇමෙරිකානු ඩොලර් 50,000ක කප්පමක් ක්‍රිප්ටෝ මුදල් ලෙස ඉල්ලා ඇති බවට චෝදනා එල්ල වූ අතර, තවමත් මෙම පද්ධති හැකර්වරුන්ගේ පාලනය යටතේ පවතින බවත් ඕනෑම මොහොතක එය අඩාල කළ හැකි බවත් ඔහු අනතුරු ඇඟවීය.
මීට අමතරව අන්තර් සමාගම් සේවක සංගමයේ ශ්‍රී ලන්කන් ශාඛාව පෙන්වා දෙන්නේ, 2026 ජූනි 29 වන දින ‘Infrastructure Destruction Squad’ (Blacknet-00) නමැති ජාත්‍යන්තර සයිබර් තර්ජන කණ්ඩායමක් විසින් මෙම ප්‍රහාරය එල්ල කළ බව ප්‍රකාශ කළ බවයි. එදිනම එක්සත් ජනපද තානාපති කාර්යාලයේ ප්‍රවාහන ආරක්ෂණ පරිපාලන අංශය විසින් මේ පිළිබඳව ගුවන් සමාගමට අනතුරු අඟවා සහාය ලබා දීමට ඉදිරිපත් වී ඇතත්, ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමනාකාරීත්වය ස්වාධීන වෝහාරික විගණනයකින් තොරව එය යටපත් කළ බවට ඔවුහු චෝදනා කරති.
ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවයේ නිල ප්‍රතිචාරය මෙම චෝදනා ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවය විසින් නිල නිවේදනයක් හරහා තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. ඔවුන් අවධාරණය කරන්නේ කිසිදු පාර්ශ්වයකින් ඩොලර්, බිට්කොයින් හෝ වෙනත් කිසිදු ආකාරයක කප්පම් ඉල්ලීමක් ලැබී නොමැති බවත්, පද්ධති හැක් කිරීමකට හෝ දත්ත සොරකමකට ලක් නොවූ බවත්ය. තර්ජනය පිළිබඳව දැනුවත් වූ වහාම අභ්‍යන්තර පරීක්ෂණ සහ තාක්ෂණික ඇගයීම් සිදු කළ බවත්, එහිදී කිසිදු පද්ධති කඩාකප්පල් වීමක් හඳුනා නොගත් බවත්, ඊමේල් පහසුකම් ඇතුළු සියලු සේවා අඛණ්ඩව ක්‍රියාත්මක වූ බවත් සමාගම පවසයි.
නියාමන ආයතනවල මැදිහත්වීම සහ විශ්ලේෂණය ගුවන් සමාගමේ ප්‍රකාශනය කුමක් වුවද, මෙම සිදුවීමේ සැඟවුණු අවදානම පෙන්නුම් කරන ප්‍රධාන සාධක කිහිපයක් වෙයි.
ජාත්‍යන්තර සබඳතා තාවකාලිකව විසන්ධි වීම
ප්‍රවෘත්ති වාර්තා වීමත් සමඟ, Oneworld ගෝලීය ගුවන් සේවා සන්ධානය විසින් ඔවුන්ගේ 'CarrierConnect' අභ්‍යන්තර ඩිජිටල් වේදිකාවෙන් ශ්‍රී ලන්කන් ගුවන් සේවය තාවකාලිකව විසන්ධි කිරීමක් සිදු කරන ලදී. නිල මැදිහත්වීමකින් එය පසුව යථා තත්ත්වයට පත් කළද, ජාත්‍යන්තර ජාලයන් පවා මෙම තර්ජනය සලකා බලා ඇති බව ඉන් පෙනී යයි.
CAASL වෙත වහාම වාර්තා නොකිරීම
නියෝජ්‍ය ගුවන් සේවා අමාත්‍ය ජනිත් රුවන් කොඩිතුවක්කු මහතා සන්ඩේ ටයිම්ස් පුවත්පතට තහවුරු කළ පරිදි, සයිබර් තර්ජනයක් හෝ අසාමාන්‍ය සිදුවීමක් වූයේ නම් එය වහාම සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරියට (CAASL) දැනුම් දිය යුතු වුවද, ගුවන් සමාගම එසේ කර නොමැත. මෙය 2025 මැයි මාසයේ නිකුත් කළ අංක 009 දරන ගුවන් සේවා ආරක්ෂක විධානය උල්ලංඝනය කිරීමකි.
තාක්ෂණික විමර්ශන ආරම්භය
ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදය (SLCERT) මගින් සිද්ධියේ තාක්ෂණික විමර්ශන සහ වෝහාරික දත්ත විශ්ලේෂණයන් මේ වන විට සිදු කරමින් පවතී.
සැබවින්ම දත්ත සොරකමක් සිදුවී නොමැති නම් පවා, ආයතනයේ තොරතුරු තාක්ෂණ අංශයේ ක්‍රියාකලාපය සහ ජාතික ආරක්ෂාවට ඍජුව බලපාන තර්ජනයක් නිසි පරිදි නියාමන ආයතන වෙත වාර්තා නොකිරීම බරපතළ මට්ටමේ කළමනාකරණ දුර්වලතාවයකි. මගීන්ගේ දත්ත ආරක්ෂාව, ගුවන් ගමන් සන්නිවේදනය සහ වෙන්කරවා ගැනීමේ පද්ධති වල විශ්වාසනීයත්වය තහවුරු කිරීම සඳහා පූර්ණ ස්වාධීන වෝහාරික විගණනයක අවශ්‍යතාවය මෙම පරස්පර විරෝධී ප්‍රකාශනයන් මගින් මනාව තහවුරු වේ.
(මූලාශ්‍ර - සන්ඩේ ටයිම්ස්)
