මහ බැංකු අධිපති මොනවා කිව්වත් වෙළෙඳ ආයතන බදු සියල්ල පාරිභෝගිකයා මතට!!!
2026 අගෝස්තු 11 දින ප.ව. 6.29 ට පමණ 'B S AUTO ENTERPRISES' නමැති ඉන්ධන පිරවුම්හලකින්
රු. 10,000ක ඩීසල් ලබාගත් පාරිභෝගිකයෙකුගේ බැංකු ගිණුමෙන් රු. 10,100ක් අඩු වී තිබේ. කාඩ්පතකින් සිදුකළ මෙම ගනුදෙනුවේදී අමතරව කපාගත් රුපියල් 100 ක (1%) මුදල මේ වන විට මූල්ය ක්ෂේත්රයේ නියාමන දුර්වලතා පිළිබඳ බරපතළ කතාබහක් නිර්මාණය කර ඇත.
සිදුවූයේ කුමක්ද? (ප්රායෝගික උපකල්පනය)
අදාළ SMS පණිවිඩයේ "Your A/C..." ලෙස සටහන්ව තිබීමෙන් මෙය බොහෝ දුරට බැංකු ගිණුමකට සෘජුවම සම්බන්ධිත ඩෙබිට් කාඩ්පතක් බව හැඟී යයි. එසේම ගනුදෙනුව POS යන්ත්රයේම "Rs. 10,100.00" ලෙස සටහන් වී ඇත. මෙයින් මතුවන ප්රධානතම උපකල්පනය වන්නේ, මෙය වෙළෙඳසැල හෙවත් ඉන්ධනහල විසින් පාරිභෝගිකයා මත පැටවූ නීතිවිරෝධී අයකිරීමක් බවයි.
බැංකුවක් විසින් POS යන්ත්රයක් වෙළෙඳසැලකට ලබා දීමේදී සෑම ගනුදෙනුවකින්ම 1% - 3% අතර වෙළඳ වට්ටම් අනුපාතයක් බැංකුවට ගෙවිය යුතු වේ. මෙම පිරවුම්හල එම 1% ක ගාස්තුව තමන් දැරීම ප්රතික්ෂේප කර, එය වංචනික ලෙස පාරිභෝගිකයාගේ මුල් බිලට එකතු කර ඇති බව (Merchant Surcharging) මෙහිදී පැහැදිලි වේ.
එසේ නොවන්නේ නම්, විකල්ප තත්ත්වය
මෙය ඩෙබිට් කාඩ්පතක් නොව ක්රෙඩිට් කාඩ්පතක් වී, ඉන්ධනහලේ රිසිට්පතේ සටහන් කළේ රු. 10,000ක් පමණක් නම්, අදාළ රු. 100 කපාගෙන ඇත්තේ බැංකුව විසිනි. එය බැංකු විසින් නීත්යානුකූලව අනුමත කරගෙන ඇති "ඉන්ධන අධිභාරය" නම් වන අතර, එය ගිණුම් කොන්දේසි යටතේ බැංකුවට අය කළ හැකිය. නමුත් SMS පණිවිඩයේ POS යන්ත්රය හරහාම රු. 10,100ක් ගනුදෙනු වූ බව සටහන්ව ඇති බැවින්, වරද ඉන්ධනහල දෙසට යොමුවීමේ සම්භාවිතාව ඉතා වැඩිය.
ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ නෛතික සහ නියාමන පසුබිම
මහජන බැංකුව හෝ වේවා වෙනත් ඕනෑම රාජ්ය හෝ පෞද්ගලික බැංකුවක් හෝ වේවා, ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ නියාමනයෙන් තොරව කටයුතු කළ නොහැක.
2005 අංක 28 දරන ගෙවීම් සහ පියවීම් පද්ධති පනත
මෙම පනතේ වගන්ති හරහා ශ්රී ලංකාව තුළ ක්රියාත්මක සියලුම ඉලෙක්ට්රොනික ගෙවීම් පද්ධති (POS යන්ත්ර ඇතුළුව) නියාමනය කිරීමේ පූර්ණ බලය මහ බැංකුවට පවරා ඇත.
මූල්ය පාරිභෝගික ආරක්ෂණ රාමුව
මහ බැංකුව විසින් නිකුත් කර ඇති මෙම රෙගුලාසිවලට අනුව පාරිභෝගිකයන්ගෙන් සැඟවුණු ගාස්තු අය කිරීම හෝ වංචනික ලෙස ගාස්තු මාරු කිරීම සපුරා තහනම්ය.
MDR ගාස්තු පැනවීම තහනම් කිරීම
මහ බැංකු චක්රලේඛ සහ Visa/Mastercard/LankaPay ජාලයන්හි ගෝලීය නීතිරීතිවලට අනුව, වෙළෙඳසැලක් තම POS යන්ත්රයේ MDR ගාස්තුව පාරිභෝගිකයාගෙන් අය කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කොන්දේසියකි. එසේ කරන්නේ නම් අදාළ වෙළෙඳසැලේ POS පහසුකම වහාම අත්හිටුවීමට බැංකුව කටයුතු කළ යුතුය.
මහ බැංකු අධිපතිවරයා මාධ්ය ඉදිරියේ "මෙලෙස මුදල් කැපිය නොහැකි" බවට කොතෙක් ප්රකාශ කළද, බිම් මට්ටමේ යථාර්ථය එය නොවන බව මෙම සිදුවීමෙන් තහවුරු වේ. නීති සහ චක්රලේඛ කඩදාසිවලට පමණක් සීමා වී ඇත. බැංකු තමන්ට ලැබිය යුතු කොමිස් මුදල පිළිබඳව පමණක් අවධානය යොමු කරද්දී, වෙළෙඳ ආයතන ඒකාධිකාරී ලෙස පාරිභෝගිකයා සූරා කමින් සිටී. රාජ්ය මූල්ය පරිපාලනයේ සහ මහ බැංකු නියාමන අධිකාරියේ සැබෑ ශක්තිය පිළිබඳව මෙය බරපතළ ප්රශ්නාර්ථයක් මතු කරයි.
මෙම අසාධාරණයට ලක්වූ පාරිභෝගිකයාට කළ හැකි හොඳම නෛතික පියවර වන්නේ, අදාළ SMS පණිවිඩය සහ ඉන්ධනහලේ රිසිට්පත සමඟ තම බැංකුවට පැමිණිලි කිරීම සහ ඊට සමගාමීව ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ 'මූල්ය පාරිභෝගික සබඳතා දෙපාර්තමේන්තුවට' (FCRD) නිල පැමිණිල්ලක් ගොනු කිරීමයි.
#මේවා දැවෙන ප්රශ්න
