ශ්රී ලංකාවේ හෘද රෝග ප්රතිකාර සේවා ක්ෂේත්රය තුළ දැඩි කම්පනයක් ඇති කරමින්,
ප්රමිතියෙන් තොර යැයි සැලකෙන ඉන්දියාවේ නිෂ්පාදිත හෘද ස්ටෙන්ට් (Cardiac stents) කාණ්ඩ කිහිපයක් වහාම භාවිතයෙන් ඉවත් කිරීමට සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ වෛද්ය සැපයුම් අංශය (MSD) තීරණය කර තිබේ. ඉන්දියාවේ ගුජරාට් හි පිහිටි Meril Life Sciences Pvt Ltd නම් සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද මෙම උපාංග භාවිතය වහාම අත්හිටුවන ලෙස දිවයින පුරා රෝහල් වෙත දැඩි නිවේදනයක් නිකුත් කර ඇත. දැනට ඉතිරිව ඇති සියලුම තොග කිසිදු තත්වයක් යටතේ රෝගීන්ට භාවිතා නොකර වෙන් කර තබන ලෙස එහි දැක්වේ.
මෙම හදිසි තීරණයට හේතු වී ඇත්තේ, ඇන්ජියෝප්ලාස්ටි (angioplasty) ක්රියා පටිපාටිවලට භාජනය වන රෝගීන්ට මෙම උපාංග මගින් ඇති විය හැකි බරපතල අවදානම් තත්වයන් පිළිබඳව නියාමන සමාලෝචන මගින් අනාවරණය වීමෙන් පසුවය.
අවදානමට ලක්වූ ස්ටෙන්ට් වර්ග සහ හඳුනාගත් බරපතල දෝෂ
මෙලෙස ඉවත් කර ඇත්තේ Sirolimus Eluting Coronary Stent System (Biomime Lineage) නමැති ස්ටෙන්ට් වර්ගයේ ප්රමාණ 3කට අයත් BLG16 සහ BLG11 යන කාණ්ඩවල නිෂ්පාදනයන්ය. 103 වැනි වෛද්ය උපාංග ඇගයීම් කමිටුව (MDEC) විසින් පෙන්වා දී ඇති පරිදි මෙම තීරණයට හේතු වී ඇත්තේ පහත සඳහන් බරපතල සායනික දෝෂයන්ය.
-
අදාළ ඉලක්කගත රුධිර නාල ස්ථානය වෙත ස්ටෙන්ට් එක යැවීමේදී ඇතිවන අපහසුතාවයන් සහ දුර්වලතා (Poor trackability).
-
මේ හේතුවෙන් අමතර ආධාරක උපාංග අවශ්ය වීම සහ ඒ හරහා ශල්යකර්මය සඳහා ගතවන කාලය අනවශ්ය ලෙස දිගු වීම.
-
මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස අධික පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවීම සහ සංකූලතා ඇතිවීමේ අවදානම ඉහළ යාම.
-
ස්ටෙන්ට් එක නිසි පරිදි ස්ථානගත කිරීමට පෙර ගැලවී යාම (stent dislodgements) සම්බන්ධයෙන් වාර්තා වී තිබීම.
-
උග්ර ස්ටෙන්ට් ත්රොම්බෝසිස් (acute stent thrombosis - රුධිර කැටි ගැසීමේ) තත්වයන් වැඩි වශයෙන් වාර්තා වීම.
-
ස්ටෙන්ට් එක අසමාන ලෙස ප්රසාරණය වීම හේතුවෙන් රුධිර නාලවලට මෙන්ම රෝගියාගේ සායනික ප්රතිඵලවලට ඇතිවිය හැකි අහිතකර බලපෑම.
සෞඛ්ය බලධාරීන්ගේ කඩිනම් පියවර
අවහිර වූ රුධිර නාල විවෘත කර හෘදයට රුධිර සැපයුම යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා මෙම කිරීටක ස්ටෙන්ට් බහුලව භාවිතා වේ. ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරියේ (NMRA) ප්රධාන විධායක නිලධාරීවරයාගේ (CEO) උපදෙස් මත මෙම තහනම පනවා ඇත. පහත සඳහන් දැඩි පියවරයන් මේ වන විටත් ක්රියාත්මක කර ඇත.
-
ඉහත සඳහන් කළ දෝෂ සහිත ස්ටෙන්ට් කාණ්ඩවල ඉතිරිව ඇති සියලුම තොග වහාම භාවිතයෙන් ඉවත් කළ යුතු බවට සියලුම පළාත් සෞඛ්ය අධ්යක්ෂවරුන්, රෝහල් අධ්යක්ෂවරුන් සහ ආයතන ප්රධානීන්ට උපදෙස් ලබා දී ඇත.
-
දැනටමත් මෙම අදාළ ස්ටෙන්ට් වර්ග ශරීරගත කර ඇති රෝගීන් පිළිබඳව දැඩි අවධානයෙන් පසුවන ලෙස වෛද්යවරුන්ට උපදෙස් දී ඇත.
මෙම නියෝග කඩකිරීමක් හෝ ප්රමාද කිරීමක් රෝගීන්ගේ ජීවිත දැඩි අනතුරකට ලක් කළ හැකි බැවින්, ඊට වහාම අනුගත වන ලෙස බලධාරීන් අනතුරු අඟවා ඇත.
අර්බුදයේ ගැඹුර සහ වෛද්ය ප්රජාවගේ කනස්සල්ල
මෙම සිදුවීමත් සමග වෛද්ය ක්ෂේත්රය තුළ බරපතල මතභේදාත්මක තත්වයක් නිර්මාණය වී ඇත. විශේෂයෙන්ම ඉන්දියාවේ නිෂ්පාදිත මෙම ප්රමිතියෙන් තොර උපාංග අනුමත වූයේ සහ රෝහල් වෙත බෙදා හැරුණේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව පුළුල් පරීක්ෂණයක් අවශ්ය බවට හඬ නැගෙමින් තිබේ.
වෛද්ය හා සිවිල් අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ වෛද්යවරුන්ගේ වෘත්තීය සමිති සන්ධානයේ සභාපති, විශේෂඥ වෛද්ය චමල් සංජීව මෙම තත්වය පිළිබඳව දැඩිව අදහස් දක්වමින් කරුණු කිහිපයක් අවධාරණය කර ඇත.
-
මෙම ස්ටෙන්ට් භාවිතය නිසා ඇතිවූ සංකූලතා හේතුවෙන් කිසියම් රෝගියෙකු මිය ගොස් ඇත්දැයි සෞඛ්ය ලේකම්වරයා වහාම හෙළි කළ යුතුය.
-
නිසි තත්ත්ව පාලන පරීක්ෂාවකින් තොරව මෙම උපාංග ජාතික සැපයුම් ජාලයට එක්වූයේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව විනිවිදභාවයකින් යුත් පරීක්ෂණයක් සිදු විය යුතුය.
-
මෙම සිදුවීමට අදාළ සියලුම සායනික සොයාගැනීම් වහාම ප්රකාශයට පත් කළ යුතුය.
මින් ඉදිරියට කුමක් සිදුවිය යුතුද?
මෙම හදිසි තීරණය මගින් සෞඛ්ය අමාත්යාංශය රෝගීන්ගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් කඩිනම් පියවරක් ගෙන ඇති බව පෙනෙන්නට තිබුණද, එයින් මතුකරන ගැටලු සුළුපටු නොවේ. ජීවිතයත් මරණයත් අතර සටන් වදින හෘද රෝගීන් සඳහා භාවිතා කරන මෙවැනි සංවේදී වෛද්ය උපාංග, නියාමන ආයතනවල (NMRA) පරීක්ෂාවන්ගෙන් ගිලිහී ගියේ කෙසේද යන්න බරපතල ප්රශ්නයකි.
තවදුරටත් වෙනත් ඛාණ්ඩවල ස්ටෙන්ට් හෝ වෙනත් වෛද්ය උපකරණ මෙලෙස ප්රමිතියෙන් තොරද යන්න පිළිබඳව සෞඛ්ය බලධාරීන් තවමත් පැහැදිලි කර නොමැති වීම නිසා රෝගීන් මෙන්ම වෛද්යවරුන් ද දැඩි අවිනිශ්චිතතාවයකට පත්ව ඇත.
රෝගීන්ගේ ආරක්ෂාව ප්රමුඛත්වය බව බලධාරීන් ප්රකාශ කළද, හුදෙක් උපාංග තහනම් කිරීමෙන් පමණක් මෙම අර්බුදය විසඳෙන්නේ නැත. සෞඛ්ය පද්ධතියේ සැපයුම් ජාලය සහ ඖෂධ නියාමන ක්රියාවලිය පිළිබඳව මහජනතාවට අහිමි වෙමින් පවතින විශ්වාසය නැවත ගොඩනැගීමට නම්, වරදකරුවන්ට එරෙහිව නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමත්, නිවැරදි ප්රමිතීන් සහතික කරන ශක්තිමත් පද්ධතියක් ස්ථාපිත කිරීමත් අත්යවශ්ය වේ. දැනට රෝහල් කාර්ය මණ්ඩල අඛණ්ඩව හෘද රෝග සත්කාර සේවා පවත්වාගෙන යාමට දැඩි පරිශ්රමයක යෙදී සිටියද, පද්ධතියේ පවතින මෙවැනි සිදුරු වසා නොගන්නේ නම් ඉදිරියේදී මීටත් වඩා බරපතල ඛේදවාචකයන්ට මුහුණ දීමට ශ්රී ලාංකීය සෞඛ්ය ක්ෂේත්රයට සිදුවනු ඇත.
