ඕනෑම ප්රජාතන්ත්රවාදී රටක ජනතාවගේ අවසන් සරණාගත ස්ථානය වන්නේ අධිකරණයයි.
විධායකය හෝ ව්යවස්ථාදායකය තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරද්දී, පුරවැසියා දුවගෙන යන්නේ උසාවියටය. එහෙත්, ශ්රී ලංකාවේ ඉහළම අධිකරණ පද්ධතිය මේ වන විට බරපතළ පරිපාලනමය සහ ව්යවස්ථාපිත අර්බුදයකට මුහුණ දී ඇති බව අනාවරණය කර තිබේ.
ඒ, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ සහ අභියාචනාධිකරණයේ විනිසුරු පුරප්පාඩු අටක් (08) දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ නොපිරවා තැබීම හේතුවෙනි.
ප්රමාද වන යුක්තිය සහ ගොඩගැසෙන නඩු
අධිකරණ සේවා ආරංචි මාර්ගවලට අනුව, මේ වන විට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ විනිසුරු පුරප්පාඩු 5ක් සහ අභියාචනාධිකරණයේ පුරප්පාඩු 3ක් මාස ගණනාවක් තිස්සේ හිස්ව පවතී. ඇතැම් පුරප්පාඩු මාස හයකට වඩා පැරණිය.
"ප්රමාද වී ලැබෙන යුක්තිය, යුක්තිය නොලැබී යාමට සමානය" (Justice delayed is justice denied) යන නීතිමය සිද්ධාන්තයට අනුව, මෙම පුරප්පාඩු හේතුවෙන් ඉහළ අධිකරණවල නඩු කටයුතු දිනෙන් දින ගොඩගැසෙමින් පවතී. මෙහි සෘජු ගොදුර බවට පත්වන්නේ දේශපාලනඥයන් නොව, තමන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම් සහ සාධාරණය වෙනුවෙන් වසර ගණන් බලා සිටින සාමාන්ය පුරවැසියන්ය.
ජනාධිපතිවරයාට එල්ල වන දේශපාලන සහ නීතිමය චෝදනා
මෙම දීර්ඝ ප්රමාදය හේතුවෙන් වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක වෙත දේශපාලන හා නීති ක්ෂේත්රයෙන් දැඩි චෝදනා එල්ල වෙමින් පවතී.
නිදහස් නීතිඥ සංගමය:
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවෙන් පවරා ඇති ව්යවස්ථාපිත වගකීම ජනාධිපතිවරයා විසින් දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ පැහැර හැර ඇති බවට ඔවුන් ප්රසිද්ධියේ චෝදනා කරයි.
විපක්ෂයේ මන්ත්රීවරු:
රජය හිතාමතාම මෙම පත්කිරීම් ප්රමාද කරන්නේ වෙනත් දේශපාලන අරමුණක් ඇතිවද යන්න ඔවුන් ප්රශ්න කරති.
"ඊළඟ නඩුවල තීන්දු එක්කද මේ අය පත් කරන්න හදන්නේ?" - දයාසිරි ජයසේකර
මෙම අර්බුදය සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේදී මෙන්ම ඉන් පිටතදී ද දැඩි කතාබහක් ඇති විය. සමගි ජන බලවේගයේ කුරුණෑගල දිස්ත්රික් මන්ත්රී නීතිඥ දයාසිරි ජයසේකර මතු කරන්නේ බරපතළ සැකයකි.
"ඊළඟ නඩුවල තීන්දු එක්කද මේ අය පත් කරන්න හදන්නේ කියන ප්රශ්නය අපිට තියෙනවා. අද සෂී වීරවංශ ඇතුලට දානවා. මහාධිකරණයෙන් ඒ අයට වුවමනා අය හිරේට දැම්මට පස්සෙද උසස්වීම් දෙන්නේ? ඒක තමයි මෙතන තියෙන සැකය. විනිසුරුවරුන් පත් කරපු නැති එකෙන් නඩු කටයුතු ප්රමාද වෙන්නේ නැද්ද?"
ජයසේකර මන්ත්රීවරයාගේ මෙම ප්රකාශයෙන් ගම්ය වන්නේ, රජයට අවශ්ය පරිදි නඩු තීන්දු ලබා දෙන විනිසුරුවරුන් පසුව ඉහළ අධිකරණවලට උසස් කිරීමට විධායකය සැලසුම් කරන්නේද යන්න පිළිබඳව දේශපාලන ක්ෂේත්රය තුළ ඇති වී තිබෙන සැකයයි.
අමාත්යවරයාගේ ‘රහස්ය’ පිළිතුර සහ ජාත්යන්තරකරණය වීමේ අවදානම
මේ සම්බන්ධයෙන් අධිකරණ සහ ජාතික ඒකාබද්ධතා අමාත්ය නීතිඥ හර්ෂණ නානායක්කාර පවසන්නේ වෙනස්ම කතාවකි. ඔහු පවසන්නේ එම විනිසුරු පුරප්පාඩු අනිවාර්යයෙන්ම පුරවන නමුත්, "ඒවා පුරවන කාලය සහ පුරවන ක්රමවේදය" මේ අවස්ථාවේදී ප්රකාශ කළ නොහැකි බවයි.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට අනුව ඉහළ අධිකරණ විනිසුරුවන් පත් කිරීමේ පැහැදිලි ක්රමවේදයක් (ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සභාව හරහා) තිබියදී, විෂයභාර අමාත්යවරයා එය "රහසක්" සේ තබා ගැනීමට උත්සාහ කිරීම නීති ක්ෂේත්රයේ විවේචනයට ලක්ව ඇත.
මේ අතර, මෙම ව්යවස්ථා උල්ලංඝනය සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කමිටුව (UNHRC), ජාත්යන්තර නීතිවේදීන්ගේ කොමිසම (ICJ) සහ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) ඇතුළු සංවිධානවලට පැමිණිලි කිරීමට විපක්ෂයේ දේශපාලන පක්ෂ කටයුතු කරමින් සිටී. මෙය දැනටමත් ආර්ථික අර්බුදයක සිටින ශ්රී ලංකාව ජාත්යන්තරව තවදුරටත් අපකීර්තියට පත් කරවන්නකි.
දේශපාලන බලපෙරළි සහ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය
ලංකාවේ දේශපාලන ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී ආණ්ඩු පෙරළීම, ජනාධිපතිවරුන් මාරුවීම සාමාන්ය සිදුවීමකි. දේශපාලන බලය යනු තාවකාලික සාධකයකි. එහෙත්, රටක ප්රජාතන්ත්රවාදයේ ස්ථාවරත්වය රඳා පවතින්නේ අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය මතය.
බියෙන් හෝ පක්ෂපාතීත්වයෙන් තොර වීම (Without fear or favor)-
විනිසුරුවරයෙකුට නිවැරදි තීන්දුවක් දීමට නම් තමන්ගේ උසස්වීම් හෝ වරප්රසාද දේශපාලනඥයාගේ අභිමතය මත තීරණය නොවන බවට සහතිකයක් තිබිය යුතුය. පත්වීම් ප්රමාද කිරීම හරහා පහළ අධිකරණ විනිසුරුවන් මත මනෝවිද්යාත්මක පීඩනයක් එල්ල විය හැකිය.
විධායකයේ සීමාවන්-
පාලකයන්ට ඕනෑ පරිදි නීතිය නැමීමට නොහැකි වන්නේ ස්වාධීන අධිකරණයක් පවතින තාක් පමණි.
ඉහළ අධිකරණවල පුරප්පාඩු පිරවීම ජනාධිපතිවරයා සතු "වරප්රසාදයක්" නොව, ව්යවස්ථාව මඟින් ඔහුට පැවරූ "පරම වගකීමකි". නව රජය සැමවිටම කතා කරන්නේ නීතියේ ආධිපත්යය සහ යහපාලනය ගැනය. එබැවින්, දේශපාලන සැකසංකා දුරු කරමින්, වහාම සුදුසුකම් ලත් ජ්යෙෂ්ඨ විනිසුරුවරුන් මෙම තනතුරු සඳහා පත් කිරීම රජයේ වගකීමකි. දේශපාලන රැළි පැමිණ ගියද, රට රැකගන්නා අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය කිසිදු ලෙසකින් පාවා නොදිය යුතුය.
#මූලාශ්රය - ‘ලංකාදීප’ පුවත්පත
