හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ ට එරෙහිව ගොනු කර ඇති නඩුව විභාග කිරීම සඳහා විශේෂ ත්රිපුද්ගල
මහාධිකරණ විනිසුරු මඬුල්ලක් (Trial-at-bar) පිහිටුවීමට ගෙන ඇති තීරණයේ නීත්යානුකූලභාවය සම්බන්ධයෙන් ඒකාබද්ධ විපක්ෂය බරපතළ ප්රශ්න කිරීමක් සිදු කර තිබේ.
අද (21) ඒකාබද්ධ විපක්ෂය වෙනුවෙන් අදහස් දැක්වූ හිටපු අධිකරණ අමාත්යවරයෙක් වූ, නීතිය පිළිබඳ මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස් අවධාරණය කරන්නේ, ත්රිපුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ලක් පත් කිරීමේ සහ ඒ පිළිබඳව නිවේදනය කිරීමේ පරම බලය ඇත්තේ අගවිනිසුරුවරයාට පමණක් බවත්, මේ දක්වා අගවිනිසුරුවරයා විසින් එවැනි නිල නිවේදනයක් නිකුත් කර නොමැති බවත්ය.
මෙම සිදුවීමත් සමග ශ්රී ලංකාවේ අපරාධ යුක්ති විනිශ්චය පද්ධතියේ සහ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථානුකූල නීතියේ වැදගත් මූලධර්ම කිහිපයක් පිළිබඳව නීති ක්ෂේත්රයේ දැඩි කතිකාවතක් නිර්මාණය වී ඇත. දේශපාලනික වේදිකාවෙන් ඔබ්බට ගොස්, මෙම අර්බුදයේ සැබෑ නෛතික පදනම කුමක්ද? යන්න අප පරීක්ෂා කළ යුතුය.
අගවිනිසුරුගේ බලය සහ නීතිපතිගේ ඉල්ලීම: නීතියේ ප්රතිපාදන කුමක්ද?
මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස් මතු කරන තර්කය හුදෙක් දේශපාලන ප්රකාශයක් නොව, ශ්රී ලංකාවේ අධිකරණ නීති පද්ධතිය තුළ පැහැදිලිව අර්ථ දක්වා ඇති දැඩි නෛතික පදනමක් මත ගොඩනැගුණකි. ශ්රී ලංකාවේ නීතියට අනුව Trial-at-Bar එකක් ක්රියාත්මක කිරීමේදී නීතිපතිවරයාට සහ අගවිනිසුරුවරයාට හිමිවන බලතල එකිනෙකට වෙනස්ය:
නීතිපතිවරයාගේ කාර්යභාරය (අපරාධ නඩු විධාන සංග්රහය):
1979 අංක 15 දරන අපරාධ නඩු විධාන සංග්රහයේ 450 සහ 451 වගන්ති ප්රකාරව, යම් අපරාධයක ස්වභාවය, සංකීර්ණත්වය සහ ඊට අදාළ මහජන වැදගත්කම සැලකිල්ලට ගෙන, එය සාමාන්ය මහාධිකරණයක එක් විනිසුරුවරයෙකු ඉදිරියේ නොව, ත්රිපුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ලක් ඉදිරියේ විභාග විය යුතු බවට තීරණය කිරීමට නීතිපතිවරයාට බලය ඇත. එහෙත් නීතිපතිවරයාට කළ හැක්කේ ඒ සඳහා අගවිනිසුරුවරයාගෙන් ඉල්ලීමක් කිරීම (Requesting a Trial-at-Bar) පමණි.
අගවිනිසුරුවරයාගේ පරමාධිකාරිය (අධිකරණ සංවිධාන පනත):
1978 අංක 2 දරන අධිකරණ සංවිධාන පනතේ 12 වන වගන්තියට අනුව, නීතිපතිවරයාගේ ඉල්ලීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කර, ත්රිපුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ල සඳහා මහාධිකරණ විනිසුරුවරුන් තිදෙනෙකු නිල වශයෙන් නම් කිරීමේ සහ පත් කිරීමේ පරමාධිකාරී බලය (Exclusive Authority to nominate the bench) ඇත්තේ අග්රවිනිශ්චයකාරවරයාට පමණි.
නෛතික නිගමනය:
ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ තර්කය වන්නේ, නීතිපතිවරයා විසින් එවැනි නඩු විභාගයක් ඉල්ලා සිටියද, අගවිනිසුරුවරයා විසින් නිල වශයෙන් විනිසුරුවරුන් නම් කර නිවේදනය කරන තුරු Trial-at-Bar අධිකරණයක් නීත්යානුකූලව ස්ථාපිත නොවන බවයි. අගවිනිසුරුවරයාගේ නිල ප්රකාශයකින් තොරව එය ක්රියාත්මක කිරීම අධිකරණමය ක්රියාදාමයේ නෛතික දෝෂයක් (Procedural flaw) වේ.
විධායක මුක්තිය අහෝසි වීම: නීතිය ඉදිරියට කැඳවීමේ පසුබිම
හිටපු ජනාධිපතිවරයෙකුට එරෙහිව මෙවැනි ක්රියාමාර්ගයක් ගැනීම සඳහා පසුබිම නිර්මාණය වන්නේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථානුකූල ප්රතිපාදන මතය.
ශ්රී ලංකා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 35 (1) ව්යවස්ථාව මගින් ප්රකාශ වන්නේ යම් තැනැත්තෙකු "ජනාධිපති ධූරය දරන කාලය තුළ" ඔහු විසින් සිදු කරන ලද හෝ නොකර හරින ලද කිසිදු ක්රියාවක් සම්බන්ධයෙන් ඔහුට එරෙහිව කිසිදු අධිකරණයක සිවිල් හෝ අපරාධ නඩුකරයක් පවත්වාගෙන යා නොහැකි බවයි.
එහෙත්, මෙම මුක්තිය ආවරණය වන්නේ ධූරය දරන කාල සීමාවට (Tenure) පමණි. රනිල් වික්රමසිංහ මහතා ජනාධිපති ධූරයෙන් සමුගත් පසු, එම මුක්තිය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි වී යයි.
ඒ අනුව, 2015 වසරේ ඔහු අග්රාමාත්යවරයාව සිටි සමයේ සිදුවූ බව කියන ආන්දෝලනාත්මක ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ බැඳුම්කර නිකුතුව සහ රට බංකොලොත් භාවයට පත්වීමට වගකිව යුතු පාර්ශ්වයන්ට එරෙහිව ගොනු වූ ආර්ථික අර්බුදය පිළිබඳ මූලික අයිතිවාසිකම් නඩුකර වැනි සිදුවීම් පදනම් කරගනිමින්, සාමාන්ය පුරවැසියෙකු ලෙස ඔහු නීතිය ඉදිරියට ගෙන ඒමේ හැකියාව නීතිපතිවරයාට හිමිව ඇත.
නීතිපතිවරයාගේ අර්ධ-අධිකරණමය (Quasi-Judicial) භූමිකාව සහ ස්වාධීනත්වය
මහාචාර්ය ජී.එල්. පීරිස් මහතා අවධාරණය කළ තවත් ප්රධාන කරුණක් වන්නේ නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ ස්වාධීනත්වයයි. නීතිපතිවරයා යනු රජයේ ප්රධාන නීති උපදේශකයා මෙන්ම අපරාධ නඩු පැවරීමේ ප්රධානියාය.
විශේෂයෙන්ම හිටපු රාජ්ය නායකයෙකුට එරෙහිව Trial-at-Bar ක්රියාදාමයක් ආරම්භ කිරීමේදී නීතිපතිවරයා කටයුතු කරන්නේ විධායකයේ මෙවලමක් ලෙස නොව, 'අර්ධ-අධිකරණමය' (Quasi-judicial) ස්වාධීන ආයතනයක් ලෙසිනි. නීතියේ ආධිපත්යය (Rule of Law) සුරැකීම සඳහා නීතිපතිවරයා දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම් වලින් තොරව කටයුතු කළ යුතුය. ප්රමාණවත් සහ ස්වාධීන සාක්ෂි පදනමක් නොමැතිව, හුදෙක් දේශපාලන පළිගැනීමක් (Political victimization) වෙනුවෙන් මෙවැනි අසාමාන්ය අධිකරණමය පියවරක් ගැනීම ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ වුවද අභියෝගයට ලක් කළ හැකි බව නීති ක්ෂේත්රයේ පිළිගැනීමයි.
සාරාංශය:
හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්රමසිංහ ට එරෙහිව නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම සඳහා පවතින නෛතික බාධාවන් (විධායක මුක්තිය) මේ වන විට ඉවත් වී තිබුණද, එම නඩු විභාගය සඳහා අනුගමනය කරන නෛතික ක්රියාපටිපාටිය (Legal Procedure) සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදි විය යුතු බව ඒකාබද්ධ විපක්ෂයේ ස්ථාවරයයි. අගවිනිසුරුවරයාගේ නෛතික අධිකාරිය සහ නීතිපතිවරයාගේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳව මතු වී ඇති මෙම තර්ක, මෙරට අධිකරණ ඉතිහාසයේ තවත් එක් තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් වනු ඇත.
#නිරෝමී සුබ්රමනියම්
