අරගලයකින් පසු විනිවිදභාවය අපේක්ෂා කළ ජාතියක් යළිත් වරක් දැවැන්ත අන්ධකාරයකට ඇද දැමිය හැකි
බරපතල ප්රසම්පාදන අර්බුදයක් ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති ක්ෂේත්රය තුළ නිර්මාණය වෙමින් පවතී. ජාතික විදුලිබල පද්ධතියේ ප්රධානතම ජීව රුධිරය වන 'ගල් අඟුරු' සැපයීමේ නව ටෙන්ඩරය මේ වන විට දැඩි ආන්දෝලනයකට තුඩු දී ඇත්තේ, රටේ සමස්ත බලශක්ති සුරක්ෂිතතාව අතලොස්සකගේ ව්යාපාරික ඒකාධිකාරයකට නතු වීමේ අවදානමක් මතු වී ඇති බැවිනි.
දිනෙන් දින ගල් අඟුරු තොග සිඳී යද්දී, පැය 13ක ඛේදනීය විදුලි කප්පාදුවක අමිහිරි මතකයන් යළි අවදි කරමින්, අදාළ ටෙන්ඩර් ක්රියාවලිය අතිශය තීරණාත්මක සහ සැකකටයුතු හැරවුමකට ලක්ව තිබේ.
විකල්ප අහිමි කළ ටෙන්ඩර් උගුල
පවතින තොරතුරුවලට අනුව, පැරණි සැපයුම්කරුවෙකු අඩුම ලංසුව ඉදිරිපත් කර, පසුව ටොන් එකකට ඩොලර් 20ක අමතර මුදලක් ඉල්ලා රජය අපහසුතාවයට පත් කිරීමේ තත්ත්වයක් තුළ, ප්රසම්පාදන නීතිවලට අනුව රජයට මීළඟට ඉතිරිව ඇත්තේ විකල්ප සමාගම් දෙකක් පමණි:
- A2A Trading FZE: ගල් අඟුරු සැපයීම සම්බන්ධයෙන් ප්රමාණවත් පූර්ව අත්දැකීම් නොමැති බවට වාර්තා වන සමාගමකි.
- TARANJOT Resources (Pvt) Ltd: මූල්ය සහ මෙහෙයුම් ධාරිතාව සම්බන්ධයෙන් බරපතල ගැටලු මතුව ඇති ඉන්දියානු සමාගමකි.
Taranjot සමාගමේ සැබෑ ධාරිතාව සහ NCLT ලේඛන හෙළිකරන ඇත්ත
Taranjot Resources සමාගම සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියානු ජාතික සමාගම් නීති විනිශ්චය සභාවේ (National Company Law Tribunal - Ahmedabad Bench) 2020 ජූනි 05 දිනැතිව නිකුත් කළ නඩු තීන්දුවක් (C.P. (I.B.) No. 357/9/NCLT/AHM/2018) මේ වන විට කරළියට පැමිණ තිබේ.
අදාළ ලේඛනවලට අනුව, Taranjot සමාගම විසින් තමන්ට හිමිවිය යුතු ඉන්දියානු රුපියල් මිලියන 9ක (රු. 9,081,732.60) පමණ ණය මුදලක් අයකර ගැනීම සඳහා ධනුර්ධර් ප්රොසෙසර්ස් (Dhanurdhar Processors) නැමති සමාගමකට එරෙහිව බංකොලොත්භාවය පිළිබඳ නීතිමය ක්රියාවලියක් (Insolvency Resolution Process) ආරම්භ කර ඇත.
නීතිමය වශයෙන් Taranjot සමාගම මෙහිදී පැමිණිලිකරු වුවද, මින් පැන නගින තාර්කික ප්රශ්නය අතිශය බරපතලය. ඇමරිකානු ඩොලර් ලක්ෂයකට ආසන්න (ඉන්දියානු රුපියල් මිලියන 9ක) ගනුදෙනුවක් පියවා ගැනීමට නොහැකිව, වසර ගණනාවක් අධිකරණයේ නඩු කියන මට්ටමේ මූල්ය සහ ව්යාපාරික පසුබිමක් ඇති සමාගමකට, සමස්ත ශ්රී ලංකාවේම විදුලිය රඳා පවතින ඩොලර් මිලියන ගණනක දැවැන්ත ජාතික ටෙන්ඩරයක් කිසිදු බාධාවකින් තොරව සැපයීමේ මූල්ය ශක්තියක් සහ ධාරිතාවක් තිබේද? ජාතික ආරක්ෂාව බඳු සංවේදී කාරණයකදී මෙවැනි අවදානම්සහගත සමාගම් මත යැපීම කෙතරම් ප්රායෝගිකද?
හේලීස් සෙවණැලි සහ බිහිසුණු ඒකාධිකාරයක පෙරනිමිති
මෙම ටෙන්ඩර් අර්බුදයේ වඩාත්ම ආන්දෝලනාත්මක කරුණ වන්නේ Taranjot සමාගම මෙරටට ගෙන ඒමේ සහ ඔවුන්ගේ දේශීය නියෝජිතයා (Local Agent) ලෙස කටයුතු කිරීමේ චෝදනාව එල්ල වී ඇත්තේ මෙරට ප්රකට ව්යාපාරික ධම්මික පෙරේරා මහතාට අයත් හේලීස් (Hayleys) සමාගම වෙත වීමයි.
දේශපාලනික බල අධිකාරියට සමීප සබඳතා ඇති බවට සැලකෙන මෙම ව්යාපාරික ජාලය, මේ වන විටත් ශ්රී ලංකාවේ බලශක්ති ක්ෂේත්රය තුළ දැවැන්ත ඒකාධිකාරයක් ගොඩනගමින් සිටින බවට ක්ෂේත්රයේ ප්රවීණයෝ අනතුරු අඟවති.
- පුනර්ජනනීය බලශක්තිය: පසුගියදා යාපනයේ ආරම්භ කළ දැවැන්ත සූර්යබල (Solar) ව්යාපෘතියේ හිමිකාරිත්වය දරන්නේ ද මෙම ව්යාපාරික ජාලයයි.
- ෆොසිල ඉන්ධන: දැන්, ජාතික විදුලි පද්ධතියේ ප්රධානතම මූලාශ්රය වන ගල් අඟුරු ටෙන්ඩරයද සිය නියෝජිත සමාගමක් හරහා ග්රහණයට ගැනීමට උත්සාහ දරන බවට චෝදනා නැඟේ.
රටක පුනර්ජනනීය බලශක්තිය සහ ප්රධාන ෆොසිල ඉන්ධන සැපයුම යන අංශ ද්විත්වයම එකම ව්යාපාරික ජාලයක පාලනයට නතු වීම, ඕනෑම ස්වෛරී රාජ්යයකට දැවැන්ත තර්ජනයකි. මෙවැනි ඒකාධිකාරයක් හමුවේ, අනාගතයේදී රජය සහ සමස්ත මහජනතාවම එක් ව්යාපාරික කණ්ඩායමක ප්රාණ ඇපකරුවන් බවට පත්වීමේ බරපතල අවදානමක් පවතී.
අමාත්ය මණ්ඩලය ඉදිරියේ ඇති ඓතිහාසික තීරණය
කාලය ජාතියට එරෙහිව ක්රියාත්මක වෙමින් පවතී. මැයි මාසයේ මෝසම් වැසි ආරම්භ වීමට පෙර අවශ්ය ගල් අඟුරු තොග ගොඩබෑම අත්යවශ්ය වන අතර, ඒ සඳහා 2026 මාර්තු 20 වනදාට ප්රථම මෙම ටෙන්ඩරය ප්රදානය කළ යුතුව ඇත. ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ ගල් අඟුරු මිල ඩොලර් 200 සීමාව ඉක්මවා යාමට නියමිතව ඇති තීරණාත්මක මොහොතක, සැකකටයුතු මූල්ය ධාරිතාවන් සහිත සමාගම්වලට ජාතියේ ඉරණම භාර දීම සියදිවි නසාගැනීමක් වැනිය.
නව රජයේ කැබිනට් මණ්ඩලය ඉදිරි දින කිහිපය තුළ ගන්නා තීරණය, හුදෙක් එක් ටෙන්ඩරයක් ප්රදානය කිරීමක් පමණක් නොව, රටේ අනාගත බලශක්ති ස්වාධිපත්යය තීරණය කරන ඓතිහාසික සන්ධිස්ථානයක් වනු ඇත. දේශපාලන හිතවත්කම් මත හෝ ඒකාධිකාරී බලපෑම් මත වැරදි පාර්ශවයකට මෙම ටෙන්ඩරය හිමි වුවහොත්, ඉන් ජනනය වන ආර්ථික කඩාවැටීමේ සහ අඳුරු යුගයක සම්පූර්ණ වගකීම වත්මන් රජය විසින් භාරගත යුතු වනු නොඅනුමානය.
