ශ්රී ලංකාවේ ආරක්ෂක ව්යූහය කම්පනය කළ අත්අඩංගුවට ගැනීම
ශ්රී ලංකාවේ නූතන දේශපාලන සහ ආරක්ෂක ඉතිහාසය තුළ අතිශය තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් සලකුණු කරමින්,
2026 පෙබරවාරි 25 වැනි දින අලුයම ශ්රී ලංකා අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) විසින් ශ්රී ලංකා රාජ්ය බුද්ධි සේවයේ (SIS) හිටපු අධ්යක්ෂ ජෙනරාල්, විශ්රාමික මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ අත්අඩංගුවට ගනු ලැබීය.
ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනතේ (PTA) විධිවිධාන යටතේ සිදු කළ මෙම අත්අඩංගුවට ගැනීම, හුදෙක් එක් පුද්ගලයෙකුට එරෙහිව ගත් නෛතික පියවරක් පමණක් නොවේ. එය සම්පූර්ණ රාජ්ය ආරක්ෂක ව්යූහයක්, දේශපාලන අධිකාරියක් සහ කලාපීය බුද්ධි අංශ ජාලයක් කම්පනයට පත් කළ සංසිද්ධියක් බවට පත්ව ඇත. ඔහුට එල්ල වී ඇති ප්රධානතම චෝදනාව වන්නේ, 2019 වසරේ අප්රේල් 21 වැනි දින ශ්රී ලංකාව පුරා ක්රිස්තියානි පල්ලි සහ සුඛෝපභෝගී හෝටල් ඉලක්ක කර ගනිමින් එල්ල වූ, පුද්ගලයින් 279 දෙනෙකුට මරු කැඳවූ ඛේදනීය පාස්කු ඉරිදා මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්රහාර මාලාවට අදාළ කුමන්ත්රණ සිදු කිරීම සහ ඊට ආධාර සහ අනුබල දීමයි.
මෙම ලිපිය මගින් සුරේෂ් සලේගේ අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ ඒ හා සබැඳි සංකීර්ණ සිදුවීම් දාමය, විශේෂයෙන්ම ඉන්දීය මාධ්ය වාර්තා සහ අනෙකුත් ප්රධාන ධාරාවේ ජාත්යන්තර මාධ්ය (Al Jazeera, Channel 4, The Guardian, ANI) වාර්තාකරණයන් ඇසුරු කරගනිමින් ගැඹුරු විශ්ලේෂණයකට ලක් කෙරේ. ඉන්දීය මාධ්ය ආයතන මෙම සිදුවීම දෙස බලන්නේ හුදෙක් ශ්රී ලංකාවේ අභ්යන්තර ත්රස්තවාදී ක්රියාවක් ලෙස පමණක් නොව, කලාපීය ආරක්ෂාවට, විශේෂයෙන්ම ඉන්දීය-ශ්රී ලංකා උපායමාර්ගික සබඳතාවලට සෘජුවම බලපාන, බුද්ධි අංශ තොරතුරු හුවමාරු කිරීමේ යාන්ත්රණයේ දැවැන්ත බිඳවැටීමක් සහ දේශපාලනික කුමන්ත්රණයක් ලෙසය.
බුද්ධි අංශයේ ඉහළම පුටුවට ආ ගමන සහ මතභේදාත්මක අතීතය
ශ්රී ලංකාවේ ජාතික ආරක්ෂක ව්යූහය තුළ බුද්ධි අංශ ක්රියාකාරීත්වය අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා, රාජ්ය බුද්ධි සේවයේ (SIS) පරිණාමය සහ සුරේෂ් සලේ එහි ඉහළම පුටුවට පැමිණි ආකාරය විමර්ශනය කිරීම වැදගත් වේ.
1984 වසරේදී ස්ථාපිත කළ රාජ්ය බුද්ධි සේවය (SIS), දශක ගණනාවක් පුරා මෙහෙයවනු ලැබුවේ ශ්රී ලංකා පොලිසියේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකු විසිනි. කෙසේ වෙතත්, 2019 ජනාධිපතිවරණයෙන් ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා ජයග්රහණය කිරීමෙන් අනතුරුව, ඉතිහාසයේ ප්රථම වතාවට හමුදා පසුබිමක් සහිත නිලධාරියෙකු ලෙස සුරේෂ් සලේ SIS ආයතනයේ ප්රධානියා ලෙස පත් කරනු ලැබීය. ඉන්දීය මාධ්ය ජාලයක් වන India Today සහ Delhi Policy Group වැනි චින්තන පර්ෂද (Think Tanks) මෙය වාර්තා කළේ ශ්රී ලංකාවේ ආරක්ෂක යාන්ත්රණය දැඩි ලෙස හමුදාකරණයට ලක්වීමේ පැහැදිලි සංඥාවක් ලෙසය.
සුරේෂ් සලේගේ වෘත්තීය ජීවිතය අතිශය සංකීර්ණ සහ රහසිගත එකකි. එල්.ටී.ටී.ඊ (LTTE) සංවිධානයට එරෙහිව දියත් කළ මානුෂීය මෙහෙයුමේ අවසන් අදියරේදී ඔහු තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළේය. ඔහුගේ වෘත්තීය ගමන්මඟ පහත පරිදි සාරාංශ කළ හැක:
|
කාල වකවානුව |
දරන ලද තනතුර / රාජකාරී ස්ථානය |
ජාත්යන්තර මාධ්ය අවධානය සහ චෝදනා |
|
සිවිල් යුද සමය (2009 දක්වා) |
හමුදා බුද්ධි අධ්යක්ෂ මණ්ඩලය (DMI) |
වෛද්ය වරදරාජාට බලපෑම් කිරීම සහ යුද අපරාධ පිළිබඳ මානව හිමිකම් චෝදනා (ITJP වාර්තා). |
|
2016 දෙසැම්බර් - 2018 දෙසැම්බර් |
අමාත්ය-උපදේශක, ශ්රී ලංකා මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය, මැලේසියාව |
2018 දී NTJ සාමාජිකයින් හමුවූ බවට චැනල් 4 නාලිකාව කරන චෝදනාව (සලේ මෙය තරයේ ප්රතික්ෂේප කරයි). |
|
2019 ජනවාරි - 2019 නොවැම්බර් |
ශිෂ්ය නිලධාරී, ජාතික ආරක්ෂක විද්යාලය (NDC), ඉන්දියාව |
පාස්කු ප්රහාරය සිදුවන අවස්ථාවේ ඔහු ඉන්දියාවේ රැඳී සිටීම. ඉන්දීය මාධ්ය මෙය උත්ප්රාසාත්මක කරුණක් ලෙස දකී. |
|
2019 දෙසැම්බර් - 2024 ඔක්තෝබර් |
අධ්යක්ෂ ජෙනරාල්, රාජ්ය බුද්ධි සේවය (SIS) |
පාස්කු ප්රහාරය මෙහෙයවීමේ දේශපාලන කුමන්ත්රණයක මහමොළකරුවෙකු බවට චැනල් 4 විස්ල්බ්ලෝවර් චෝදනා. |
|
2026 පෙබරවාරි 25 |
විශ්රාමික නිලධාරී / සැකකරු |
අනුර කුමාර දිසානායක පරිපාලනය යටතේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් අත්අඩංගුවට ගැනීම. |
පාස්කු ප්රහාරය: ආගමික අන්තවාදයක්ද? දේශපාලන කුමන්ත්රණයක්ද?
2019 අප්රේල් 21 වන දින ශ්රී ලංකාවේ ක්රිස්තියානි පල්ලි සහ හෝටල් ඉලක්ක කර ගනිමින් එල්ල වූ ප්රහාර මාලාවෙන් පුද්ගලයින් 279 දෙනෙකුට ජීවිත අහිමි විය. විදේශිකයන් 45 දෙනෙකු සහ ඉන්දීය ජාතිකයින් 11 දෙනෙකු ද මියගිය පිරිස අතරට එක්වී සිටියහ.
ප්රහාරයෙන් පසු, ජාත්යන්තර මාධ්ය (උදාහරණයක් ලෙස Al Jazeera) මෙය අර්ථකථනය කළේ ISIL (ISIS) සංවිධානයේ ආභාසය ලැබූ දේශීය මුස්ලිම් තරුණයන්ගේ රැඩිකල්කරණයේ ප්රතිඵලයක් ලෙසය. එහෙත්, කාලය ගතවීමත් සමඟ කතෝලික සභාවේ අගරදගුරු මැල්කම් රංජිත් කාදිනල්තුමන් ප්රමුඛ සිවිල් සමාජ නායකයින් දිගින් දිගටම ප්රකාශ කළේ, මෙම සමූලඝාතනය පසුපස දැවැන්ත දේශපාලන කුමන්ත්රණයක් පවතින බවයි.
මෙම දේශපාලන කුමන්ත්රණ න්යාය ජාත්යන්තර තලයට ගෙන එනු ලැබුවේ 2023 දී බ්රිතාන්යයේ Channel 4 නාලිකාව විකාශය කළ "Dispatches: Sri Lanka's Easter Bombings" වාර්තා වැඩසටහන හරහාය. තොරතුරු හෙළිකරන්නෙකු වූ හන්සීර් අසාද් මවුලානාගේ හෙළිදරව්වට අනුව, 2018 වසරේදී සුරේෂ් සලේ සහ NTJ සංවිධානයේ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවන් (සහරාන් හෂීම් ඇතුළුව) අතර රහසිගත හමුවක් සිදුවී ඇත. මෙම චෝදනාවේ අරමුණ පැහැදිලිය; එනම්, රට තුළ අස්ථාවරත්වයක් නිර්මාණය කිරීම හරහා ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ ජයග්රහණය සහතික කිරීමයි. ප්රහාරයෙන් දින දෙකකට පසුව ගෝඨාභය රාජපක්ෂ සිය ජනාධිපතිවරණ අපේක්ෂකත්වය ප්රකාශ කිරීම සහ පසුව සලේ ව SIS ප්රධානියා ලෙස උසස් කිරීම මෙයට ජීවය සපයන බව ජාත්යන්තර විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
කෙසේ වෙතත්, සුරේෂ් සලේ මෙම චෝදනා එකහෙළාම ප්රතික්ෂේප කර ඇත. 2016-2018 කාලයේ තමා මැලේසියාවේ සේවය කළ බවත්, පාස්කු ප්රහාරය සිදුවන අවස්ථාවේ තමා ඉන්දියාවේ අධ්යාපනය ලබමින් සිටි බවත් ඔහු අවධාරණය කරයි. ශ්රී ලංකාවේ ආරක්ෂක අමාත්යාංශය ද නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් චැනල් 4 වාර්තා වැඩසටහන තරයේ හෙළා දකින ලදී.
ඉන්දීය බුද්ධි අංශවල (RAW) අනතුරු ඇඟවීම් ගණන් නොගත්තේ ඇයි?
ඉන්දීය මාධ්ය (The Hindu, ANI, Firstpost, NewsOnAIR) මෙම සිදුවීම දෙස බලන්නේ අභ්යන්තර දේශපාලන කුමන්ත්රණයකට වඩා, කලාපීය බුද්ධි අංශ සහයෝගීතාවයේ දැවැන්ත බිඳවැටීමක් ලෙසය. ඉන්දීය රජයේ පර්යේෂණ සහ විශ්ලේෂණ අංශය (RAW) විසින් ප්රහාරයට පෙර ලබා දුන් අතිශය නිවැරදි බුද්ධි තොරතුරු ශ්රී ලංකා බලධාරීන් විසින් නොසලකා හරිනු ලැබීම දැඩි විවේචනයට ලක්ව ඇත.
- 2019 අප්රේල් 4: ප්රහාරයේ ස්වභාවය සහ ඉලක්ක පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක මූලික අනතුරු ඇඟවීම.
- 2019 අප්රේල් 20 (පෙර දිනයේ රාත්රිය): ප්රහාරයක් අතිශය ආසන්න බවට නැවත වරක් දැඩි අනතුරු ඇඟවීම.
- 2019 අප්රේල් 21 (ප්රහාරය දින උදෑසන): පළමු පිපිරීමට මිනිත්තු 45 කට සහ පැය දෙකකට පෙර ලබා දුන් අවසන් අනතුරු ඇඟවීම්.
යහපාලන රජය සමයේ පැවති දේශපාලන ගැටුම් හේතුවෙන් ජාතික ආරක්ෂක මණ්ඩලය නිසි පරිදි ක්රියාත්මක නොවූ බව ඉන්දීය මාධ්ය පෙන්වා දෙයි. ඉන්දීය බුද්ධි අංශ මෙතරම් නිවැරදි තොරතුරු ලබා දී තිබියදීත්, ඒ මත ක්රියා නොකිරීම අපරාධමය නොසැලකිල්ලක් ලෙස සලකනු ලැබේ. 2023 වසරේදී ශ්රී ලංකා ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් හිටපු ජනාධිපති මෛත්රීපාල සිරිසේන ඇතුළු නිලධාරීන්ට වන්දි ගෙවීමට නියම කිරීම ඉන්දීය මාධ්ය පුළුල් ලෙස වාර්තා කළේ මෙම පසුබිම තුළය.
භූ දේශපාලනික උත්ප්රාසය: නවදිල්ලියේ පුහුණුව සහ ඉන්දීය අවධානය
ඉන්දීය උපායමාර්ගික කතිකාවත තුළ ගොඩනැගී ඇති වඩාත්ම සිත්ගන්නාසුලු කරුණ වන්නේ සුරේෂ් සලේ සහ ඉන්දියාව අතර ඇති සෘජු වෘත්තීය සබඳතාවයි. තමාගේ නිර්දෝෂීභාවය ඔප්පු කිරීම සඳහා සලේ ඉදිරිපත් කරන ප්රධාන සාක්ෂියක් වන්නේ 2019 ජනවාරි සිට නොවැම්බර් දක්වා තමා ඉන්දියාවේ නවදිල්ලි නුවර ජාතික ආරක්ෂක විද්යාලයේ (NDC) අධ්යාපනය ලබමින් සිටි බවයි.
ඉන්දීය බුද්ධි අංශ විසින් ප්රහාරයක් පිළිබඳව දැඩි අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කරමින් සිටි මොහොතේ, ප්රහාරය පිටුපස සිටි බවට චෝදනා ලබන පුද්ගලයා ඉන්දියාවේම ප්රමුඛතම හමුදා පුහුණු ආයතනයක ආරක්ෂිතව රැඳී සිටීම භූ දේශපාලනික උත්ප්රාසයක් බව ඉන්දීය ආරක්ෂක විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. Delhi Policy Group වැනි ඉන්දීය චින්තන පර්ෂද වාර්තා කරන්නේ, ශ්රී ලංකාවේ විදේශ ප්රතිපත්තිය ඉන්දියාව, චීනය සහ එක්සත් ජනපදය අතර කෙසේ දෝලනය වනු ඇත්ද යන්න පිළිබඳව ඉන්දියාව දැඩි අවධානයෙන් පසුවූ බවයි.
අතීතයේ සෙවනැලි: ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් චෝදනා
ජාත්යන්තර මාධ්ය සුරේෂ් සලේ දෙස බලන්නේ පාස්කු ප්රහාරයේ සැකකරුවෙකු ලෙස පමණක් නොවේ. ඔහුගේ වෘත්තීය ඉතිහාසය පුරාවටම බරපතළ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳ චෝදනා එල්ල වී ඇත.
2009 යුද්ධයේ අවසන් අදියරේදී දෙමළ ජාතික වෛද්යවරයෙකු වූ වෛද්ය වරදරාජා තුරෙයිරාජා අත්අඩංගුවට ගත් පසුව, ඔහුට අත්යවශ්යව තිබූ ශල්යකර්මයක් ලබා නොදෙන බවට තර්ජනය කරමින් අසත්ය ප්රකාශයක් කිරීමට සලේ ප්රමුඛ නිලධාරීන් බලපෑම් කළ බවට ජාත්යන්තර සත්යය සහ යුක්තිය සඳහා වූ ව්යාපෘතිය (ITJP) චෝදනා කරයි.
එසේම, මාධ්යවේදීන් සහ දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් ඝාතනය කිරීමට යොදාගත් බවට කියන "ත්රිපොලි ප්ලැටූන්" (Tripoli Platoon) නමැති රහසිගත හමුදා කණ්ඩායම සමඟ සලේගේ නම ජාත්යන්තර මාධ්ය විසින් නිරන්තරයෙන් සම්බන්ධ කර දක්වයි. 2009 ලසන්ත වික්රමතුංග ඝාතනය පසුපස සිටියේ ද මෙම කණ්ඩායම බවට චෝදනා පවතී.
වර්තමාන දේශපාලන පරිවර්තනය සහ CID හි ස්වාධීනත්වය
අනුර කුමාර දිසානායක ජනාධිපතිවරයා බලයට පත්වීමත් සමඟ පාස්කු ප්රහාරයේ සැබෑ මහමොළකරුවන් නීතිය හමුවට ගෙන එන බවට වූ පොරොන්දුව මත සලේට සිය තනතුර අහිමි විය. ඔහු අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවේ මතභේදයට තුඩු දුන් ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) යටතේය.
අත්අඩංගුවට ගැනීම සාධාරණීකරණය කරන අතරතුරම, අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) වර්තමාන හැසිරීම සහ එහි ස්වාධීනත්වය පිළිබඳව දේශීය මාධ්ය ප්රශ්න මතු කර ඇත. වර්තමාන මහජන ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ ලේකම් රවී සෙනෙවිරත්න සහ වත්මන් CID අධ්යක්ෂ ශානි අබේසේකර යන නිලධාරීන්ගේ භූමිකාව මෙහිදී විවේචනයට ලක්ව තිබේ. ඔවුන් දෙදෙනාම ජාතික ජන බලවේගයේ (NPP) විශ්රාමික පොලිස් එකමුතුව නියෝජනය කළ අය වන අතර, යුද සමයේදී සුවිශේෂී මෙහෙවරක් කළ හමුදා බුද්ධි නිලධාරියෙකුට එරෙහිව පක්ෂග්රාහී දේශපාලනයෙන් තොරව, අතිශය පැහැදිලි සාක්ෂි අධිකරණය හමුවට ඉදිරිපත් කිරීමේ දැඩි භාරදූර වගකීමක් දැන් ඔවුන් සතුව පවතී.
කලාපීය ආරක්ෂාව සහ ඉදිරි අභියෝග
හිටපු SIS ප්රධානියෙකු ත්රස්තවාදී ප්රහාරයකට අනුබල දීමේ චෝදනාව යටතේ අත්අඩංගුවට පත්වීම ශ්රී ලංකාවේ අභ්යන්තර කටයුත්තකට වඩා කලාපීය භූ දේශපාලනයට සෘජුවම බලපාන කරුණකි. ඉන්දියාවේ "අසල්වැසියා ප්රථමයෙන්" ප්රතිපත්තියට අනුව, ශ්රී ලංකාවේ ස්ථායිතාව ඉන්දියාවේ ජාතික ආරක්ෂාව සමඟ බැඳී පවතී. පාස්කු ප්රහාරයේදී ඉන්දීය බුද්ධි අංශ අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැරීමෙන් පළුදු වූ තොරතුරු හුවමාරු කිරීමේ යාන්ත්රණය යළි ගොඩනැගීමට වත්මන් රජයට සිදුවනු ඇත.
අවසාන වශයෙන්, දේශපාලන පළිගැනීම් වලින් තොරව, ජාත්යන්තරව පිළිගත හැකි මට්ටමේ විනිවිදභාවයකින් සහ විද්යාත්මක සාක්ෂි මත පදනම්ව මෙම විමර්ශන සිදු කිරීමේ ඓතිහාසික වගකීම දැන් ශ්රී ලංකාවේ නීතිය ක්රියාත්මක කරන ආයතන සතුව පවතී. දේශීය යුක්තිය පසිඳලීමේ ක්රියාවලිය ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූලද යන්න ඉදිරි කාලය තුළ ගෝලීය නිරීක්ෂකයන්ගේ දැඩි අවධානයට ලක්වනු නිසැකය.
@ නයෝමී සුබ්රමනියම්
(විදෙස් මාධ්ය වාර්තා ඇසුරින්)
