ලංකාවට ආනයනික පොල්තෙල් නිසි ප්‍රමිතියෙන් එනවාද?

ශ්‍රී ලාංකික මුළුතැන්ගෙයි නැතිවම බැරි අංගයක් වන පොල්තෙල්, මේ වන විට බරපතල

සෞඛ්‍ය අවදානමක් බවට පත්වෙමින් තිබේද? දේශගුණික විපර්යාස සහ මෑතකදී ඇතිවූ සුළි කුණාටු තත්ත්වයන් හේතුවෙන් දේශීය පොල් අස්වැන්න පහත වැටීමත් සමඟ, දේශීය ඉල්ලුම සපුරාලීම සඳහා ලංකාවට දැවැන්ත ලෙස පොල්තෙල් සහ පාම් තෙල් ආනයනය කිරීමට සිදුව ඇත. එහෙත්, මේ එන ආනයනික තෙල් සැබවින්ම පිරිසිදුද යන්න බරපතල ගැටලුවකි.

ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළේ ඉහළ ප්‍රමිතියේ පොල්තෙල් මිල අධික වන විට, ලාභය පමණක් අපේක්ෂා කරන ඇතැම් කූට ආනයනකරුවන් අඩු මුදලකට බාල තෙල් ගෙන්වීමට පෙළඹේ. ඔවුන් යොදාගන්නා "60-30-10" න්‍යාය අතිශය භයානකය. එනම්, 60% ක් බාල පොල්තෙල් වලට 30% ක් ලාභදායී පාම් තෙල් හෝ සත්ව තෙල්, එසේත් නැතිනම් 'භාවිතා කළ බැදපු තෙල්' (UCO) මිශ්‍ර කර, ඉතිරි 10% සඳහා කෘත්‍රිම සුවඳකාරක එකතු කර සැබෑ පොල්තෙල් ලෙස වෙළඳපොළට නිකුත් කිරීමයි.

මෙහිදී මිශ්‍ර කිරීමට ඉඩ ඇති භාවිතා කළ තෙල් (Used Cooking Oil) යනු මිනිස් පරිභෝජනයට කිසිසේත්ම සුදුසු නොවන, වාහන සඳහා ජෛව ඩීසල් නිපදවීමට පමණක් ගන්නා විෂ සහිත අපද්‍රව්‍යයකි. ඉන්දියාවේ ක්‍රියාත්මක RUCO වැනි ව්‍යාපෘති හරහා ජෛව ඩීසල් සඳහා එක්රැස් කරන මෙම තෙල්වල පිළිකාකාරක සහ ධ්‍රැවීය සංයෝග (TPC) අතිශයින් ඉහළ අගයක් ගනී. මේවා කිසියම් හෝ ජාවාරම්කාරී මාර්ගයකින් ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාර දාමයට කාන්දු වුවහොත් එය මාරාන්තික ප්‍රතිඵල ගෙන දෙනු ඇත.

මෙම ආනයනික තෙල් අර්බුදය ප්‍රසිද්ධියේ පුපුරා ගියේ 2021 වසරේදීය. ඒ, මෙරටට ආනයනය කළ පිරිපහදු නොකළ පොල්තෙල් කන්ටේනර් තුළ අක්මා පිළිකා ඇති කරන දරුණු පිළිකාකාරකයක් වන 'ඇෆ්ලටොක්සීන්' (Aflatoxin) අඩංගු බව තහවුරු වීමත් සමඟිනි. කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාවේ පොල් පර්යේෂණ ආයතනය (CRI) විසින් හඳුන්වා දුන් 'Ceylon Copra Kiln' තාක්ෂණයෙන් නිවැරදිව වේලන දේශීය කොප්පරාවලින් සිඳින තෙල් ස්වාභාවිකවම ඇෆ්ලටොක්සීන්වලින් තොර වීම අපට ඇති එකම සැනසිල්ලයි.

මෙවැනි ව්‍යාජ තෙල් මිශ්‍ර කිරීම් හඳුනාගැනීම පියවි ඇසින් කළ නොහැකිය. ඒ සඳහා කාර්මික තාක්ෂණ ආයතනය (ITI) වැනි රසායනාගාරවල පවතින Gas Chromatography (GC-FID) සහ LC-MS/MS වැනි දියුණු තාක්ෂණික පරීක්ෂණ අත්‍යවශ්‍ය වේ. ස්වාභාවික පොල්තෙල්වල ලෝරික් අම්ලය (Lauric Acid) 45% ට වඩා වැඩි විය යුතු අතර පැල්මිටික් අම්ලය 10% ට වඩා අඩු විය යුතුය. රසායනාගාර පරීක්ෂාවකදී මෙම අගයන් වෙනස් වී ඇත්නම්, ඒ නිසැකවම පාම් තෙල් හෝ වෙනත් ලාභ තෙල් මිශ්‍රණයකි.

මෙම මාෆියාව පාලනය කිරීමට රාජ්‍ය ආයතන දැනටමත් දැඩි පියවර ගෙන තිබේ. පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරිය විසින් පොල්තෙල් වෙනත් කිසිදු තෙල් වර්ගයක් සමඟ මිශ්‍ර කිරීම (Blending) ගැසට් නිවේදනයක් හරහා සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර ඇත. තවද, වරායට පැමිණෙන සියලුම තෙල් නිදහස් කිරීමට පෙර ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනයේ (SLSI) සහ ප්‍රධාන ආහාර පාලන අධිකාරියේ අනුමැතිය සහ රසායනාගාර පරීක්ෂණ සමත් වීම දැන් නීතියෙන් අනිවාර්ය කර තිබේ.

එහෙත්, අප ඉදිරියේ ඇති ලොකුම අභියෝගය පැමිණෙන්නේ 2026 වසරේදීය. 2026 අප්‍රේල් සිට ක්‍රියාත්මක වූ  නව බදු සංශෝධන (VAT සහ SSCL) සමඟ ය. එහිදී පාම් තෙල් මිල අඩුවීමත්, පොල්තෙල් මිල ඉහළ යාමත් සිදුවිය. මෙම දැවැන්ත මිල පරතරය හේතුවෙන් කූට වෙළඳුන් විසින් ලාභදායී පාම් තෙල්, පොල්තෙල් සමඟ මිශ්‍ර කර විකිණීමේ අවදානම ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගිය අතර, එය පාලනය කිරීම සඳහා බලධාරීන් මේ වන විට දැඩි නීතිමය පියවර ගනිමින් සිටී.

 ඇසුරුම් නොකළ තෙල් විකිණීම තහනම් කිරීම

ව්‍යාජ තෙල් මිශ්‍ර කිරීමේ (Adulteration) අර්බුදය පාලනය කිරීම සඳහා පාරිභෝගික කටයුතු පිළිබඳ අධිකාරිය (CAA) විසින් 2026 සැප්තැම්බර් මාසයේදී තීරණාත්මක පියවරක් ගෙන ඇත. ඒ අනුව, දේශීය වෙළඳපොළ තුළ ඇසුරුම් නොකළ (Unpackaged / ලූස්) පොල්තෙල් විකිණීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කිරීමට මේ වන විට කටයුතු යොදාගෙන යයි.

නිෂ්පාදන තොරතුරු අනිවාර්ය කිරීම

මෙම නව නීති යටතේ වාණිජමය වශයෙන් වෙළඳපොළේ විකුණන සියලුම පොල්තෙල් අනිවාර්යයෙන්ම නිසි ලෙස ඇසුරුම් කර තිබිය යුතු අතර, අදාළ නිෂ්පාදනය පිළිබඳ තොරතුරු එම ඇසුරුමේ අනිවාර්යයෙන්ම ප්‍රදර්ශනය කළ යුතු බවට නියෝග කර ඇත.

ප්‍රමිතිය දැඩි කිරීම

වෙළඳපොළේ ඇති පොල්තෙල් අනිවාර්ය තත්ත්ව ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල බව සහතික කිරීම සඳහා පාරිභෝගික කටයුතු අධිකාරිය, ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය (SLSI) සමඟ ඒකාබද්ධව මේ වන විට කටයුතු කරමින් සිටී.

ඒ අනුව, බදු වෙනස්වීම් සමඟ ඇති වූ තෙල් මිශ්‍ර කිරීමේ අවදානම සම්පූර්ණයෙන්ම පහව ගොස් නොමැති වුවද, 'ලූස්' වශයෙන් තෙල් විකිණීම තහනම් කිරීම වැනි දැඩි වෙළඳපොළ නියාමන පියවර හරහා එම තත්ත්වය දැඩි ලෙස පාලනය කිරීමට බලධාරීන් මේ වන විට සක්‍රීයව මැදිහත් වී ඇත.

අවසාන වශයෙන් කිව යුත්තේ, නීති රීති කොතෙක් තිබුණද, අතරමැදියන් සහ ලිහිල් පරීක්ෂණ ක්‍රමවේද හරහා ප්‍රමිතියෙන් තොර බාල තෙල් වෙළඳපොළට කාන්දු වීමේ දැඩි අවදානමක් තවමත් පවතින බවයි. පාරිභෝගිකයින් වශයෙන් අප කළ යුත්තේ, විශේෂයෙන්ම පොල් සංවර්ධන අධිකාරියේ "කප්රුක" සහතිකය ලත්, දේශීයව නිෂ්පාදිත 100% ක් පිරිසිදු පොල්තෙල් භාවිතයට හුරුවීමයි. කඩදාසිවලට සීමා වූ නීතිවලින් ඔබ්බට ගොස් පාරිභෝගිකයා දැනුවත් වීම, ජාතියේම සෞඛ්‍යාරක්ෂාව වෙනුවෙන් ගත හැකි හොඳම තීරණයයි.

මීළඟ ලිපිය

- ලංකාවට පොල්තෙල් ආනයනය කරන සමාගම් සහ ඔවුන් එක්වන විදෙස් සමාගම්...