කටුපොල් තහනම යළි හැරෙයි ද?

ඩොලර් ලෝභය පිටුපස එන දැවැන්ත පරිසර අවදානම

ශ්‍රී ලංකාවේ කටුපොල් (Oil Palm) වගාවට පනවා ඇති තහනම ඉවත් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය

නිර්ණායක සකස් කරන ලෙස කැබිනට් මණ්ඩලය වැවිලි සහ ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් අමාත්‍යාංශයට දැනුම් දී තිබේ. 2021 වසරේදී සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කෙරුණු මෙම වගාව, යළිත් හෙක්ටයාර් 20,000ක් දක්වා පුළුල් කිරීමට සැරසෙන්නේ දැවැන්ත ආර්ථික වාසි සහ විදේශ විනිමය ඉතිරියක් පෙරදැරි කරගෙනය.

එහෙත්, මෙම ආර්ථික වාසිය පිටුපස ඇති පාරිසරික අවදානම සහ "පාම් තෙල් මාෆියාවේ" සැබෑ යථාර්ථය කුමක්ද?

ඩොලර් බිලියන ගණනක තෙල් මාෆියාව සහ ආනයන ඛේදවාචකය

ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ෂික ඛාද්‍ය තෙල් අවශ්‍යතාව මෙට්‍රික් ටොන් 220,000 ඉක්මවයි. එහෙත් දේශීයව නිෂ්පාදනය වන්නේ සමස්ත අවශ්‍යතාවෙන් 16%ක් වැනි ඉතා සුළු ප්‍රතිශතයකි.

පසුගිය 2025 වසරේදී පමණක් පාම් තෙල් මෙට්‍රික් ටොන් 38,210ක් ආනයනය කිරීම සඳහා රුපියල් බිලියන 140කට අධික මුදලක් (ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 300 ඉක්මවූ) වැය කර තිබේ. මෙම දැවැන්ත විදේශ විනිමය කාන්දුව වැළැක්වීමට නම් සීමිත ඉඩම් ප්‍රමාණයකින් ඉහළ අස්වැන්නක් ලබාදෙන කටුපොල් වගාව පුළුල් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බව කර්මාන්තකරුවන්ගේ තර්කයයි.

එහෙත් මේ පිටුපස දැවැන්ත වෙළෙඳ මාෆියාවක් ද ක්‍රියාත්මක වේ. දේශීයව වගා කිරීම සහ බොර පාම් තෙල් ආනයනය තහනම් කර තිබියදී, නිමි පාම් තෙල් ආනයනයට පවතින නිදහස හරහා දේශීය පිරිපහදු කර්මාන්තය මුළුමනින්ම අඩාල වී ඇත. ඇතැම් ජාවාරම්කරුවන් විසින් ශ්‍රී ලංකාවට ආනයනය කරන පාම් තෙල්, සහල් නිවුඩු තෙල් සමග මිශ්‍ර කර 5%ක අඩු බදු ප්‍රතිශතයක් යටතේ යළි ඉන්දියාවට ප්‍රති-අපනයනය කිරීමේ ජාවාරමක් ද මේ හරහා පෝෂණය වේ.

රබර් ගසට වඩා 5 ගුණයක් ජලය උරාබොන කටුපොල්

කටුපොල් වගාවට එරෙහි ප්‍රබලතම චෝදනාව වන්නේ එහි අධික ජල පරිභෝජනයයි. දකුණු පළාත කේන්ද්‍ර කරගනිමින් සිදුකළ මෑතකාලීන ක්ෂේත්‍ර පර්යේෂණවල දත්ත මගින් මෙය මනාව තහවුරු කර ඇත.

මාස කිහිපයක් පවතින දැඩි නියං කාලවලදී මෙම අධික ජල උරාගැනීම හේතුවෙන් භූගත ජල මට්ටම පහළ යාම සහ අවට ප්‍රජාවගේ ස්වාභාවික උල්පත් හා ළිං සිඳී යාම අනිවාර්යයෙන්ම සිදුවන බව පර්යේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

පස නිසරු වීම සහ ජෛව විවිධත්වයට වන මරු පහර

2024 වසරේදී කළුතර, නෑබොඩ කැලෝඩන් වතුයායේ සිදුකළ පර්යේෂණයකට අනුව, කටුපොල් වගා කළ භූමියේ මතුපිට පසෙහි කාබනික කාබන් ප්‍රමාණය සහ කාබනික ද්‍රව්‍ය ස්වාභාවික භූමියකට වඩා 40%කින් පමණ පහත වැටී ඇති බව තහවුරු විය. එමෙන්ම නඩත්තු කටයුතු සඳහා බර යන්ත්‍රෝපකරණ භාවිතය නිසා පස දැඩි ලෙස ඝන වී (Soil compaction) ජලය බැසයාමේ හැකියාව සහ වාතනය අඩාල වී ඇත.

අනෙක් අතට, කටුපොල් වගාව යනු දැඩි ඒක බෝග වගාවකි. රබර් වගාව තුළ තර්ජනයට ලක්වූ කබල්ලෑවන් වැනි සතුන්ට ජීවත් වීමට අවකාශය තිබුණද, කටුපොල් වගාව තුළ එවැනි යටි වියනක් නොමැත. මීට අමතරව, බටහිර පළාතේ ඉඳිකඩ මූකලාන වැනි රක්ෂිත වනාන්තරවල සහ කළු ගඟ ද්‍රෝණිය ආශ්‍රිතව කටුපොල් ශාකය ස්වාභාවිකව ප්‍රරෝහණය වෙමින් ආක්‍රමණශීලී ශාකයක් (Invasive species) ලෙස පැතිර යාමේ බරපතල අවදානමක් ද මතුව තිබේ.

තහනම ඉවත් කිරීමේ නියාමන කොන්දේසි මොනවාද?

කටුපොල් වගාවට පවතින විරෝධය හුදෙක් බෝගයේ වරදක් නොව, අවිධිමත් ලෙස භූමිය තෝරාගැනීම සහ නොසැලකිලිමත් කෘෂි පිළිවෙත්වල ප්‍රතිඵලයකි. නාකියාදෙණිය වටවල ප්ලාන්ටේෂන්ස් සමාගම දකුණු ආසියාවේ ප්‍රථම වරට RSPO (Roundtable on Sustainable Palm Oil) ජාත්‍යන්තර සහතිකය ලබාගැනීමෙන් පෙනී යන්නේ දැඩි විද්‍යාත්මක නියාමනයක් යටතේ මෙය තිරසරව පවත්වාගෙන යා හැකි බවයි.

එබැවින්, සම්පූර්ණ තහනම ඉවත් කිරීමේදී රජය විසින් පහත දැක්වෙන දැඩි නියාමන කොන්දේසි අනිවාර්ය කළ යුතුව ඇත.

• දැඩි භූමි කලාපීකරණය

අංශක 30ට වැඩි කඳු බෑවුම්, ජල පෝෂක ප්‍රදේශ සහ ගංගා රක්ෂිත මායිම්වල වගා කිරීම සපුරා තහනම් කිරීම.

• ජාත්‍යන්තර සහතික කිරීම්

RSPO වැනි ජාත්‍යන්තර තිරසර සහතික ලබාගැනීම සෑම වැවිලි සමාගමකටම අනිවාර්ය නීතියක් බවට පත් කිරීම.

• ස්වාධීන පාරිසරික විගණනය

මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය ඇතුළු ආයතන හරහා භූගත ජල මට්ටම සහ පසෙහි රසායනික වෙනස්කම් පිළිබඳව අඛණ්ඩව අධීක්ෂණය කිරීම.

පාර්සරික ගැටලු 'යකාට ගියාදෙන්' න්‍යාය

අමාත්‍ය සමන්ත විද්‍යාරත්න ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි, දැනට පවතින අධිකරණමය ගැටලු සහ තාක්ෂණික කරුණු නිරාකරණය කරගැනීමෙන් පසු මෙම නව ඉලක්කය කරා යාමට රජය සැලසුම් කර ඇත. එහෙත් පාරිසරික විද්‍යාව සහ ආර්ථික අවශ්‍යතා අතර නිසි සමතුලිතතාවක් ගොඩනඟා ගැනීමට ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් අපොහොසත් වුවහොත්, මෙය යළිදු ආපසු හැරවිය නොහැකි පාරිසරික ඛේදවාචකයක් වීම නොවැළැක්විය හැකිය.

මූලාශ්‍ර සහ උපුටා ගැනීම්

• ශ්‍රීලංකා මිරර් වෙබ් අඩවිය.

• සමන්ත විද්‍යාරත්න (වැවිලි සහ ප්‍රජා යටිතල පහසුකම් අමාත්‍ය)
• මහාචාර්ය අශෝක නුගවෙල (වයඹ විශ්වවිද්‍යාලය - සම්මානිත මහාචාර්ය)
• මහාචාර්ය ගාමිණී හිටිනායක (පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය / මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ විද්වත් කමිටු නියෝජිත)
• දුල්ෂාන් ආරියරත්න ඇතුළු පර්යේෂණ කණ්ඩායම (2024 කළුතර කැලෝඩන් වතුයායේ පස පිළිබඳ පර්යේෂණ වාර්තාව)
• හේමන්ත විතානගේ (විධායක අධ්‍යක්ෂ - පරිසර යුක්ති කේන්ද්‍රය / CEJ)
• තිලක් කාරියවසම් (සභාපති - FIAN ශ්‍රී ලංකා)
• සිරිල් විජේසුන්දර (උද්භිද විද්‍යාඥ සහ ආක්‍රමණශීලී ශාක පිළිබඳ විශේෂඥ)

Right to Reply

As a responsible media organization, we strictly uphold the "Right to Reply". If you or your organization are mentioned in any of our articles and wish to express an objection, share a different perspective, or provide a factual clarification, you have the right to do so. We are committed to fair and balanced journalism.

Please submit your responses or clarifications to:
[This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. / whatsapp 0774945996]

Editor's mail - This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.