රට තුළ ගල් අඟුරු හිඟවීමක් හේතුවෙන් ඉදිරියේදී විදුලි කප්පාදුවක් සිදුවිය හැකි බවට
පැතිර යන ප්රචාර සම්පූර්ණයෙන්ම අසත්ය බව බලශක්ති අමාත්ය අනුර කරුණාතිලක පවසයි.
කිසිදු බිඳවැටීමකින් තොරව අඛණ්ඩව විදුලි සැපයුම පවත්වාගෙන යාමට අවශ්ය සියලු පියවර ගෙන ඇති බවත්, ඒ සඳහා කිසිදු බාධාවක් නොමැති බවත් අමාත්යවරයා අවධාරණය කරයි.
ලක්විජය (නොරොච්චෝලේ) බලාගාරයේ සිදුකළ විශේෂ නිරීක්ෂණ චාරිකාවකින් අනතුරුව අදහස් දැක්වූ අමාත්යවරයා, 2026 සහ 2027 වසර සඳහා අවශ්ය ගල්අඟුරු මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ මූලික කටයුතු පවා මේ වන විටත් ආරම්භ කර ඇති බව සඳහන් කළේය.
කෙසේ වෙතත්, අනාගත සැලසුම් පිළිබඳව අමාත්යවරයා එලෙස සුබවාදී අදහස් පළ කළද, මේ මොහොතේ නොරොච්චෝලේ බලාගාරය මුහුණ දී සිටින බරපතළ ගල්අඟුරු තොග හිඟය පිළිබඳව ඔහු කිසිවක් ප්රකාශ කර නැත.
පවතින තීරණාත්මක තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් අමාත්යවරයා නිහඬ පිළිවෙතක් අනුගමනය කිරීම බලශක්ති ක්ෂේත්රයේ දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබේ.
බිම් මට්ටමේ ඇත්ත තත්ත්වය: අවසන් තොගයත් හාරයි
විදුලි කප්පාදුවක් සිදු නොවන බවට රජය සහතික වුවද, නොරොච්චෝලේ බලාගාරය මේ වන විට දැඩි අවදානම් සහගත මෙහෙයුමක නිරතව සිටින බව ස්වාධීන බලශක්ති විශ්ලේෂකයින් සහ ජාතික පද්ධති ක්රියාකරුගේ (NSO) ආරංචි මාර්ග පෙන්වා දෙයි.
දැනගන්නට ලැබෙන පරිදි, නොරොච්චෝලේ බලාගාරය සතුව මේ වන විට ඉතිරිව ඇත්තේ සිකුරාදා රාත්රිය දක්වා පමණක් ප්රමාණවත් වන ගල්අඟුරු සංචිතයකි.
ඉන්ධන හිඟය කෙතරම් උග්ර වී ඇත්ද යත්, පසුගිය ඉරිදා දිනයේදී එහි සක්රීය ඒකක දෙකෙහි විදුලි උත්පාදනය මෙගාවොට් 270 ක පමණ සිට මෙගාවොට් 140 දක්වා කපා හැරීමට බල කෙරිණි.
ගල්අඟුරු මගින් සිදුවන විදුලි උත්පාදනය මෙලෙස හදිසියේම මෙගාවොට් 130 කින් පමණ අඩුවීම හරහා, මෙරට විදුලි සැපයුම් විධිවිධානවල ඇති දුර්වල ස්වභාවය යළිත් වරක් අනාවරණය වී තිබේ.
"ගල්අඟුරු බලාගාරයක් ක්රියාත්මක විය යුත්තේ මේ ආකාරයෙන් නොවේ. ඔවුන් මේ වන විට බලාගාරයේ ගබඩා පතුලේ ඇති ගල්අඟුරුවල අවසන් අංශු මාත්රයන් පවා හාරා ගනිමින් සිටිනවා," යනුවෙන් ස්වාධීන බලශක්ති විශ්ලේෂකයෙකු 'The Island' පුවත්පත වෙත ප්රකාශ කර තිබුණි.
කළමනාකරණයේ දුර්වලතා සහ මිල අධික ඩීසල් භාවිතය
මෙම තත්ත්වය හදිසියේ නිර්මාණය වූවක් නොවන බවත්, බලධාරීන් කල්තියා නිසි තීන්දු නොගැනීම මෙයට හේතු වූ බවත් බලශක්ති විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
පවතින ගල්අඟුරු සංචිත ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා මීට දින 10කට පමණ පෙර සිටම අවම වශයෙන් එක් ඒකකයක හෝ ක්රියාකාරීත්වය ක්රමිකව අඩු කිරීමට පියවර ගත යුතුව තිබූ බවට ඔවුහු තර්ක කරති.
එසේ කල්තියා කළමනාකරණය කළේ නම්, ගල්අඟුරු තොගය වැඩි කාලයක් පවත්වා ගැනීමට අවස්ථාව හිමිවීමට ඉඩ තිබිණි.
එමෙන්ම, වඩාත් මිල අධික ඩීසල් සහ තාප-තෙල් මගින් ක්රියාත්මක වන විදුලි උත්පාදනය මත රට යැපෙන ප්රමාණයද සැලකිය යුතු ලෙස අඩු කර ගැනීමට හැකියාව තිබූ බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
පද්ධතියේ දැඩි පීඩනය හෙළි කරන NSO දත්ත
ජාතික පද්ධති ක්රියාකරුගේ (NSO) නවතම විදුලි උත්පාදන දත්ත මගින්, සමස්ත පද්ධතිය මත පවතින අඛණ්ඩ පීඩනය මැනවින් ඉස්මතු කරයි.
අගෝස්තු 30 වන දින රාත්රී 7.00 ට පමණ වාර්තා වූ උපරිම විදුලි ඉල්ලුම මෙගාවොට් 2,552.7 ක් ලෙස සටහන් විය.
මෙම අගය, එදින දහවල් වාර්තා වූ මෙගාවොට් 2,246 ක උපරිම ඉල්ලුමට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ අගයක් ගැනීම විශේෂත්වයකි.
එම රාත්රී උපරිම ඉල්ලුම සපුරාලීම සඳහා ප්රධාන ජල විදුලි බලාගාර මගින් මෙගාවොට් 1,215.8 ක් උත්පාදනය කර තිබුණි.
එසේම, තාප-තෙල් (Thermal-Oil) බලාගාර මගින් මෙගාවොට් 791.9 ක් වැනි සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා දී තිබිණි.
නමුත් ඒ සඳහා ගල්අඟුරු මගින් ලබා දී තිබුණේ මෙගාවොට් 282 ක ඉතා අවම දායකත්වයක් පමණි.
ගල්අඟුරු දායකත්වය මෙසේ පහත වැටීම හේතුවෙන්, සන්ධ්යා කාලයේ ඉහළ යන ඉල්ලුම පියවා ගැනීමට අධික වියදම් සහිත තාප-තෙල් බලාගාර මත දැඩි ලෙස යැපීමට සිදුව ඇති අතර, එමගින් විදුලි උත්පාදන පිරිවැය සීඝ්රයෙන් ඉහළ යමින් පවතී.
සැප්තැම්බර් නෞකා සහ මුහුද රළු වීමේ අවදානම
වඩාත්ම ආසන්නතම ගැටලුව වන්නේ නොරොච්චෝලේ ඉතිරිව ඇති ගල්අඟුරු සංචිතය පසුගිය සිකුරාදා එනම් ඊයේ රාත්රියෙන් අවසන් වීමට නියමිත වීමයි. එබැවින් මීළඟ නෞකාව පැමිණෙන වේලාව අතිශය තීරණාත්මකය.
හදිසි මිලදී ගැනීමේ විධිවිධාන යටතේ පළමු ගල්අඟුරු නෞකාව සැප්තැම්බර් 04 වන සිකුරාදා දිවයිනට පැමිණීමට නියමිතව තිබේ.
තවදුරටත් විදුලි උත්පාදනය අඩු කිරීමකින් තොරව බලාගාරය අඛණ්ඩව පවත්වා ගැනීමට නම්, නෞකාව පැමිණි එදිනම ගල්අඟුරු ගොඩබෑම ආරම්භ කළ යුතුව ඇත.
නමුත් මේ දිනවල පවතින රළු මුහුදු තත්ත්වය හේතුවෙන් ගොඩබෑමේ මෙහෙයුම්වලට දැඩි බාධා එල්ල වීමේ විභව අවදානමක් නිර්මාණය වී තිබේ.
බලශක්ති ක්ෂේත්රයේ ආරංචි මාර්ග පවසන්නේ සැප්තැම්බර් 4 වැනිදා නෞකාව පැමිණියද මෙම අවදානම සම්පූර්ණයෙන්ම පහව නොයන බවයි.
නව ගල්අඟුරු ටෙන්ඩරය යටතේ පැමිණෙන මීළඟ නෞකාව සැප්තැම්බර් 15 වනදා පමණ වන විට ගොඩබෑම ආරම්භ කළ යුතුව ඇත.
එම සැපයුම් දාමයේ සිදුවන ඕනෑම සුළු ප්රමාදයක් හේතුවෙන් පවා, යළිත් වරක් නොරොච්චෝලේ ඒකක අඩු ධාරිතාවකින් ක්රියාත්මක කිරීමට බල කෙරෙනු ඇත.
"අප තවමත් සිටින්නේ දැලි පිහියක අද්දරය"
"අප තවමත් සිටින්නේ දැලි පිහියක අද්දරය," යනුවෙන් ස්වාධීන බලශක්ති විශ්ලේෂකයා අවධාරණය කළේය.
මෙම තත්ත්වය හුදෙක් යම් නෞකාවක් නියමිත වේලාවට පැමිණෙන්නේද නැද්ද යන ප්රශ්නයක් ලෙස පමණක් නොබැලිය යුතු බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
ගල්අඟුරු මගින් සිදුවන උත්පාදනයේ කිසියම් හෝ අඩුවීමක් සිදුවුවහොත්, ඒ වෙනුවට අධික වියදම් සහිත ඛනිජ තෙල් බලාගාර ක්රියාත්මක කිරීමට සිදුවන බැවින් විදුලිබල මණ්ඩලයේ පිරිවැය තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇත.
පවතින ගල්අඟුරු තොගය ප්රවේශම් කර ගැනීම සඳහා කල්තියා පියවර නොගෙන, සංචිත අවසන් වන තෙක් බලා සිටීම පිටුපස ඇති තර්කනයද විශ්ලේෂකයා දැඩි ලෙස ප්රශ්න කරයි.
අමාත්යවරයා විදුලි කප්පාදුවක් සිදු නොවන බවට ප්රකාශ කළද, ගල්අඟුරු නෞකා පැමිණීමේ අවිනිශ්චිතතාව සහ මූල්ය අර්බුදය හමුවේ ඉදිරි සති කිහිපය මෙරට බලශක්ති ක්ෂේත්රයට අතිශය තීරණාත්මක වනු ඇත.
