මෑත ඉතිහාසයේ ශ්‍රී ලංකා බැංකු ක්ෂේත්‍රය දැඩි කම්පනයකට ලක් කළ NDB බැංකුවේ
රුපියල් බිලියන 13.69ක දැවැන්ත අභ්‍යන්තර මූල්‍ය වංචාව සම්බන්ධයෙන් 'Deloitte Touche Tohmatsu India LLP' ආයතනය විසින් සිදුකළ වෝහාරික විගණන වාර්තාව මාස හයකට පමණ පසු මේ සතියේදී ඉදිරිපත් කර තිබේ.
මෙම වාර්තාවත් සමඟ සොරකම් කරන ලද මුදල් සහ ඩිජිටල් වත්කම් ලුහුබැඳ ගොස් නැවත අයකර ගැනීම සඳහා විශේෂඥ විදේශීය නියෝජිතායතනයක සහාය ලබාගැනීමට බැංකුව සූදානම් වේ. මෙම සමස්ත සිදුවීම් මාලාව මගින් නූතන සුදු කරපටි අපරාධවල තාක්ෂණික සංකීර්ණත්වයත්, දේශීය බැංකු පද්ධතියේ පාලන ව්‍යුහයන්හි ඇති බරපතළ දුර්වලතාත් මනාව පිළිඹිබු කරයි.
මෙම මූල්‍ය වංචාව හුදු සාම්ප්‍රදායික මුදල් සොරකමකින් ඔබ්බට ගිය, ගෝලීය බැංකු ජාල සහ ඩිජිටල් වත්කම් අවකාශය ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස භාවිත කළ එකක් බව විගණන වාර්තාවෙන් තහවුරු වේ.
අක්වෙරළ බැංකුකරණය -
සොරකම් කරන ලද රුපියල් බිලියන 13.69 ක මුදලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් සාමාන්‍ය අක්වෙරළ බැංකු පද්ධති හරහා ජාත්‍යන්තරව සංසරණය කර ඇත.
ක්‍රිප්ටෝ මුදල් භාවිතය -
අපරාධකරුවන් විසින් රුපියල් මිලියන 390ක පමණ මුදලක් දේශීය වෙළඳපොළ තුළ රඳවාගෙන, එය 'Buy Today' නම් ක්‍රිප්ටෝ මුදල් වේදිකාවක් හරහා ඩිජිටල් වත්කම් බවට පරිවර්තනය කර තිබේ.
දුර්වලතා ප්‍රයෝජනයට ගැනීම -
කලාපීය නියාමන දුර්වලතා උපයෝගී කරගනිමින්, 'Binance' වැනි ප්‍රධාන පෙළේ හුවමාරු මධ්‍යස්ථානවල ස්වයංක්‍රීය අනු-ගිණුම් හරහා මෙම ඩිජිටල් මුදල් ලුහුබැඳිය නොහැකි අක්වෙරළ මුදල් හෝ ද්විතියික ඩිජිටල් පසුම්බි වෙත මාරු කරමින් මුදල් විශුද්ධිකරණය කර ඇත.
සොරකම් කරන ලද වත්කම් නැවත අයකර ගැනීම සඳහා බැංකුව විසින් තෝරාගැනීමට නියමිත විදේශීය ආයතනය කුමක්දැයි මෙතෙක් නිශ්චිතව අනාවරණය වී නොමැත. එහෙත් විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ එය පහත දැක්වෙන ජාත්‍යන්තර ජාලයන්ගෙන් එකක් විය හැකි බවයි.
- ARINs (Asset Recovery Inter-Agency Networks):
නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන අතර කඩිනම් සන්නිවේදනයක් ගොඩනගමින් වත්කම් ලුහුබැඳීමට සහ තහනම් කිරීමට ඇති ජාලයකි.
- INTERPOL’s Global Focal Point Network:
සොරකම් කරන ලද අරමුදල් ලුහුබැඳීම සඳහා පැය 24 පුරා ක්‍රියාත්මක වන ජාලයකි.
- Egmont Group:
මුදල් විශුද්ධිකරණයට එරෙහිව මූල්‍ය බුද්ධි තොරතුරු ආරක්ෂිතව හුවමාරු කරගැනීමේ ජාත්‍යන්තර ආයතනයකි.
මෙම සිදුවීමේදී බැංකුවේ අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩලය සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ කළමනාකාරීත්වය වෙතින් සිදුවූ වගකීම් පැහැර හැරීම පිළිබඳව සමාජ මාධ්‍ය සහ විවිධ සංසද හරහා දැඩි විවේචන එල්ල වෙමින් පවතී. අධිකරණයේ නඩු පැවරීමට පෙර පොලිසිය විසින් බැංකු නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන තිබුණද, නව යහපාලන සහ වගවීමේ ව්‍යුහයන් ස්ථාපිත කිරීමට බැංකුව මෙතෙක් අපොහොසත් වී ඇති බවට නැගෙන චෝදනාව බැහැර කළ නොහැකිය. මෙය ආයතනික වගවීම සම්බන්ධයෙන් බරපතළ ප්‍රශ්නාර්ථයක් මතු කරයි.
මෙතරම් දැවැන්ත මූල්‍ය වංචාවක් සිදුවී තිබියදීත්, NDB බැංකුවේ කොටස් වෙළඳපොළ දර්ශක සාපේක්ෂව 'මධ්‍යස්ථ' මට්ටමක පවතින බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
ආයතනික ආයෝජකයින්:
ප්‍රවේශම් සහගත ප්‍රවේශයක් අනුගමනය කළද, වංචාවේ තරම මේ වනවිට අවබෝධ කරගෙන ඇති බැවින් කලබලයට පත්ව කොටස් විකිණීමක් හෝ කොටස් මිලෙහි විශාල කඩා වැටීමක් දක්නට නොලැබේ.
සුළු ආයෝජකයින්:
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් මුදල් ලාභාංශ ගෙවීම අත්හිටුවීමට නියෝග කිරීම හේතුවෙන් මොවුන් දැඩි බලපෑමකට ලක්ව ඇත. කොටස් ලාභාංශ ලබා ගැනීමට අවස්ථාව තිබුණද, සාමාන්‍ය මුදල් ගෙවීම් යථා තත්ත්වයට පත්වන තුරු ඔවුන්ට බලා සිටීමට සිදුව තිබේ.
NDB බැංකුවේ මෙම සිදුවීම හුදෙක් එක් ආයතනයකට පමණක් සීමා වූ අර්බුදයක් නොව, සමස්ත ශ්‍රී ලාංකේය බැංකු පද්ධතියම ඩිජිටල් මූල්‍ය අපරාධවලට කෙතරම් ගොදුරු විය හැකිද යන්න පෙන්වා දෙන අනතුරු ඇඟවීමකි. අති නවීන තාක්ෂණය යොදාගනිමින් සිදුකළ මෙම මුදල් විශුද්ධිකරණ ක්‍රියාවලිය පරාජය කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර සහාය අත්‍යවශ්‍ය වනවා සේම, බැංකුවේ ඉහළම කළමනාකාරීත්වයේ විනිවිදභාවය සහ වගවීම තහවුරු කිරීම ද පාරිභෝගික සහ ආයෝජක විශ්වාසය යළි ගොඩනැගීමට අනිවාර්ය සාධකයක් වනු ඇත.
