මහාචාර්ය (ආචාර්ය) ශ්රීපර්ණ පතක් විසිනි.
භූ දේශපාලනික වශයෙන් සහ වෙනස්වන ගෝලීය ආර්ථික යුගයක ඉන්දියාව සහ ශ්රී ලංකාව අතර
කල් පවතින මිත්රත්වය ස්ථාවර, අන්යෝන්ය වශයෙන් වාසිදායක වන, ආලෝකයක් බඳු ය.
2026 පෙබරවාරි 4 සිට 10 දක්වා ශ්රී ලංකාවේ ගංගාරාම විහාරස්ථානයේදී, ඉන්දියාවේ ගුජරාටයේ දෙව්නිමෝරි හි ශ්රී සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා ප්රදර්ශනය කිරීමෙන් මෙය තවදුරටත් පැහැදිලි වේ. ඉන්දියාවේ සංස්කෘතික අමාත්යාංශය විසින් පහසුකම් සපයන ලද සහ ගුජරාට් ආණ්ඩුකාරවරයා සහ නියෝජ්ය ප්රධාන අමාත්යවරයා ඇතුළු ඉහළ පෙළේ ඉන්දිය දූත පිරිසක් සමඟ පැවැත්වෙන මෙම සන්ධිස්ථානීය අධ්යාත්මික හා රාජ්ය තාන්ත්රික වැඩසටහන, ජාතීන් ද්විත්වය බැඳ තබන ගැඹුරු ශිෂ්ටාචාර හා බෞද්ධ සබඳතා තවදුරටත් අවධාරණය කරයි.
පූර්ණ රාජ්ය ගෞරව සහිතව වැඩමවන මෙම ධාතූන් වහන්සේලා, උත්සවාකාර පිළිගැනීම් සහ මහජන වන්දනාමාන මධ්යයේ කොළඹ ගංගාරාම විහාරස්ථානයේ තැන්පත් කිරීමට නියමිත අතර, පූජනීය උරුමයන් සහ ද්විපාර්ශ්වික බෞද්ධ සහයෝගීතාවය පිළිබඳ ප්රදර්ශන සමඟින්, ප්රෞඩ බෞද්ධ උරුමය, නූතන ශ්රද්ධාව සහ සමගිය සහ ජනතාව අතර සහයෝගීතාවය ඉස්මතු කරයි.
වසර 2,500 කට අධික කාලයක් තිස්සේ අප දෙරට බෙදාගත් ශිෂ්ටාචාර උරුමය, භූගෝලීය සමීපත්වය සහ ගැඹුරු සංස්කෘතික බැඳීම්, විශේෂයෙන් බුදු දහම මුල් බැසගත් ඉන්දියාව සහ ශ්රී ලංකාව හුදෙක් රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවය ඉක්මවා යන සහෝදර සබඳතා වර්ධනය කර ගෙන ඇත. මෙම බැඳීම විශ්වාසය, හොඳ හිත සහ ජනතාව කේන්ද්ර කරගත් සම්බන්ධතාවය මගින් සංලක්ෂිත සහයෝගී අසල්වැසි සබඳතාවල ආකෘතියක් බවට පරිණාමය වී ඇත.
ඉන්දියාවේ 'ප්රථමව අසල්වැසියා' යන ප්රතිපත්තිය මෙම වැඩසටහනේදී ද කේන්ද්ර වී ඇත. ක්ෂය වූ සංචිත, ණය පැහැර හැරීම සහ අත්යවශ්ය ද්රව්ය හිඟයෙන් පීඩා විඳි ශ්රී ලංකාවේ 2022 දරුණු ආර්ථික අර්බුදය අතරතුර, ඉන්දියාව විසින් ඉන්ධන, ආහාර සහ ඖෂධ ඇතුළු ණය මාර්ග, ප්රදාන සහ මානුෂීය ආධාර සඳහා ආසන්න වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4 ක් වටිනා කඩිනම්, කොන්දේසි විරහිත ආධාර ලබා දුන්නේය.
මෙවන් සහයෝගා අප දිවයින කිසිදු බලහත්කාරයක් හෝ කොන්දේසි නොමැතිව ස්ථාවර කිරීමට උපකාරී වූ අතර, එය වෙනත් තැන්වල ණය-බර ආකෘතිවලට වඩා තියුණු ලෙස වෙනස් විය.
ජාත්යන්තර ණය අරමුදල සමඟ ශ්රී ලංකාවේ ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම ඉන්දියාව තවදුරටත් අනුමත කළ අතර
2025 දී ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 931 කට ආසන්න ණය මාර්ග ප්රතිව්යුහගත කළේය. එමගින් ප්රායෝගිකවම සිය සහයෝගීතාවය ඉන්දියාව පෙන්නුම් කළේය.
2025 නොවැම්බර් අග භාගයේදී විනාශකාරී දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් පසු ශ්රී ලංකාවට පළමුවෙන්ම සහයෝගය දක්වන්නා ලෙස ඉන්දියාව ක්රියා කළේ ය. එහිදී එම වසරේ නොවැම්බර් 28 වන දින සාගර් බන්ධු මෙහෙයුම දියත් කරමින්, නාවික වත්කම්, සහන ද්රව්ය, වෛද්ය කණ්ඩායම්, ඉංජිනේරු සහාය, NDRF ඒකක, ක්ෂේත්ර රෝහල් සහ ගුවන් ගමන් හරහා ක්ෂණික මානුෂීය ආධාර සහ ආපදා සහන (HADR) ලබා දීම අමතක කළ නොහැක.
එමෙන්ම INS වික්රන්ට් වැනි නැව්, ගුවන් යානා සහ ආරම්භක අදියරේදී පමණක් ටොන් 300 කට අධික ආධාර බලමුලු ගැන්වීම, මාර්ග, පාලම්, නිවාස ආදිය සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 450 ක ප්රතිසංස්කරණ පැකේජයක් ඉදිරිපත් කිරීම ආදිය ඉන්දියාව විසින් වැඩිදුරටත් සිදු කරන ලදී.
එමෙන්ම දෙරට අතර ආර්ථික ඒකාබද්ධතාවය මෙම මිත්රත්වයේ මූලික පදනමක් සාදයි. 2000 සිට ක්රියාත්මක වන ඉන්දියා-ශ්රී ලංකා නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම (ISFTA) ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳාම වත්මන වන විට සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නංවා ඇති අතර, තේ, ඇඟලුම් සහ රෙදිපිළි වැනි අපනයන සඳහා ඉන්දියාවේ වෙළඳපොළට ප්රවේශයෙන් ශ්රී ලංකාව විශාල වශයෙන් ප්රතිලාභ ලබයි. ආනයන සහ අපනයන යන දෙකටම ඉන්දියාව ශ්රී ලංකාවේ ඉහළම වෙළඳ හවුල්කරුවෙක් වී ඇති අතර ශ්රේණිගත කර ඇති අතර, සැපයුම් දාම ඒකාබද්ධතාවය සහ අපනයන වර්ධනය ද පෝෂණය කරයි. එමෙන්ම තීරුබදු රහිත කිරීම, නීති සරල කිරීම ආදියෙන් අන්යෝන්ය වාසි උපරිම කිරීම සඳහා ද ඔවුන් අවධානය යොමු කරයි.
මෙවන් සංවර්ධන සහයෝගීතාවයන් ඉන්දියාවේ ප්රදාන මත පදනම් වූ, ජනතාව කේන්ද්ර කරගත් ප්රවේශය නැවත නැවතත් ඉස්මතු කරයි.
සාම්පූර් සූර්ය බලශක්ති ව්යාපෘතිය (පුනර්ජනනීය ධාරිතාව එකතු කරන ඒකාබද්ධ ව්යාපාරයක්) වැනි ව්යාපෘති බලශක්තියේ තිරසාර සහයෝගීතාවයත්, ශ්රී ලංකාව ආනයනික ඛනිජ තෙල් ආදී පුනර්ජනනීය නොවන බලය මත යැපීම අඩු කිරීමත් අරමුණු කරයි.
ඉන්දියානු තාක්ෂණික හා ආර්ථික සහයෝගීතාව (ITEC) හරහා සිවිල් සේවකයින්, ගුරුවරුන් සහ වෙනත් අය සඳහා වැඩසටහන්, ශිෂ්යත්ව, පුහුණුව සහ මානව සම්පත් වැඩි දියුණු කරලීම අරමුණු කරයි. යාපනය සංස්කෘතික මධ්යස්ථානය සහ බෞද්ධ උරුමයන් ප්රවර්ධනය වැනි සංස්කෘතික වැඩසටහන් ද, එළඹෙන 2026 ශ්රී සර්වඥ ධාතු ප්රදර්ශනය ද තවදුරටත් දෙරට අතර චිත්තවේගීය හා අධ්යාත්මික සම්බන්ධතා ගැඹුරු කරයි.
මෙවන් උපායමාර්ගික සහයෝගීතාවයන් දෙරට අතර අවශ්යතා ආමන්ත්රණය කරන අතරම දෙරටේම ස්වෛරීභාවයට ගරු කරයි. ශ්රී ලංකාව අධිකාරීත්වය රඳවා ගනිමින් ත්රිකුණාමලය තෙල් ටැංකි, ගොවිපලවල් සහ වරාය පහසුකම්වල ඒකාබද්ධ සංවර්ධනය ද සිදු කරන්නේ ද ඉන්දියාවේ සහයෙහි. බලශක්ති ආරක්ෂාව සහ කලාපීය සම්බන්ධතාවය සඳහා ජාතීන් දෙකම ඔන් ස්ථානගත වේ.
ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක 2024 දෙසැම්බර් මාසයේදී සිදු කළ ඉන්දීය රාජ්ය සංචාරය සහ 2025 අප්රේල් මාසයේදී අග්රාමාත්ය නරේන්ද්ර මෝදිගේ ශ්රී ලංකා සංචාරය ඇතුළු ඉහළ මට්ටමේ සංචාරයන්, ආරක්ෂක, බලශක්ති, ඩිජිටල් සහ සමුද්රීය ක්ෂේත්රවල අභිසාරීත්වය ශක්තිමත් කර ඇත. ඒ හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාව අර්බුදකාරී තත්ත්වයෙන් පසු කැපී පෙනෙන ප්රකෘතිමත් වීමක් අත්විඳින අතර, දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ වර්ධනය, ඉහළ යන සංචිත සහ අපනයන ඉහළ යාමත් සමඟ, හරිත බලශක්තිය, ග්රාමීය විදුලිබලය, දේශගුණික-ප්රතිරෝධී කෘෂිකර්මාන්තය, ණය ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ආදිය අත් විඳියි. එමෙන්ම ඉන්දියාවේ බලහත්කාරයක් නොවන සහයෝගය තිරසාර සමෘද්ධියක් සඳහා මාවතක් සපයයි. මෙම හවුල්කාරිත්වය ණය උගුල් වළක්වා, දේශීය අවශ්යතාවලට ප්රමුඛත්වය දී, දිගුකාලීනව ආර්ථික වශයෙන් ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් අප රටෙහි ගොඩනඟයි.
අවසාන වශයෙන්, ඉන්දියා-ශ්රී ලංකා මිත්රත්වය සමෘද්ධිමත් වන්නේ එය අන්යෝන්ය ගෞරවය සහ කැලඹිලි සහිත ලෝකයක සාමූහික ප්රගතිය සඳහා කැපවීම මත ය. දේව්නිමෝරි ධාතු ප්රදර්ශනය වැනි වැඩසටහන් මගින් මූර්තිමත් කරන ලද සංස්කෘතික හුවමාරු සහ සබඳතාවයත්, දිට්වා සුළි කුණාටුව වැනි අර්බුදවලදී වේගවත්ව සිදු කළ මානුෂීය සහයෝගීතාවයත් ජාතීන් දෙකටම කල් පවතින සමෘද්ධියක් සාක්ෂාත් කරගැනීමක් බවට පරිවර්තනය කළ හැකිය.
The author is a Professor of China Studies at O.P. Jindal Global University, India,
and a Senior Fellow at the Jindal India Institute.
She can be reached at This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
