ජාතික ජන බලවේග (NPP) රජය දැඩි අපහසුතාවයකට පත් කරමින්, රාජ්ය භාණ්ඩාගාරයෙන්
ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2.5 ක (රුපියල් මිලියන 800 ක පමණ) දැවැන්ත මුදලක් අතුරුදන් වීමේ බරපතල මූල්ය වංචාවක් මේ වන විට අනාවරණය වී තිබේ. මුදල් අමාත්යාංශයේ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන්ට පවා මෙම මුදල්වලට කුමක් සිදුවූයේද සහ මෙහි වගකීම භාරගත යුත්තේ කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳව නිශ්චිත පිළිතුරක් ලබා දීමට නොහැකි වී ඇත.
ප්රසිද්ධ 'මනී හයිස්ට්' (Money Heist) කතාමාලාව සිහිගන්වන මෙම සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් කරුණු දැක්වීමට රජය විසින් හදිසියේ කැඳවන ලද මාධ්ය හමුවේදී, මාධ්යවේදීන් නැගූ ප්රශ්න හමුවේ බලධාරීන් නිරුත්තර වන අයුරු දැකගත හැකි විය.
සිදුවීම කෙටියෙන්
-
කාලවකවානුව: 2025 දෙසැම්බර් සිට 2026 ජනවාරි දක්වා මාස කිහිපයක් පුරා මෙම සොරකම සිදුවී ඇත.
-
ක්රමවේදය: හැකර්වරුන් (Hackers) මහා භාණ්ඩාගාරයේ විද්යුත් තැපැල් පද්ධතියට (Email system) සයිබර් ප්රහාරයක් එල්ල කරමින්, කොටස් වශයෙන් මෙම මුදල් සොරාගෙන ඇත.
-
ඉලක්කය: ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ක්රියාවලියෙන් පසු ඕස්ට්රේලියානු ණය හිමියෙකුට ගෙවීමට තිබූ ඩොලර් මිලියන 2.5ක ණය වාරිකයකි.
-
අනාවරණය වීම: මෙය හඳුනාගෙන ඇත්තේ ඉන්දියාවට සිදු කිරීමට ගිය තවත් එවැනිම ගෙවීමක් සඳහා සයිබර් ප්රහාරකයින් උත්සාහ කළ අවස්ථාවේදීය.
ආර්ථික සහ පරිපාලනමය විශ්ලේෂණය
මෙම සිදුවීම හුදෙක් තාක්ෂණික දෝෂයකින් ඔබ්බට ගිය, මෙරට මූල්ය පද්ධතියේ සහ රාජ්ය පරිපාලනයේ පවතින බරපතල හිඩැස් කිහිපයක් නිරාවරණය කරයි.
1. රාජ්ය මූල්ය පද්ධතියේ දැඩි අනාරක්ෂිත බව ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව සහ මහා භාණ්ඩාගාරය වැනි රටේ ඉහළම මූල්ය ආයතනවල පවතින දුර්වල සයිබර් ආරක්ෂණ විධිවිධාන මෙයින් මනාව පැහැදිලි වේ. රුපියල් මිලියන 800ක් වැනි අතිවිශාල ජනතා මුදලක් මාස ගණනාවක් තිස්සේ පද්ධතියෙන් පිටතට ගලා යද්දී, කිසිදු බලධාරියෙකුට හෝ අභ්යන්තර විගණන යාන්ත්රණයකට එය හඳුනාගැනීමට නොහැකි වීම බරපතල ඛේදවාචකයකි.
2. ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීම සහ ජාත්යන්තර විශ්වාසය පළුදු වීම ශ්රී ලංකාව දැඩි ආර්ථික අර්බුදයකින් මිදීම සඳහා ණය ප්රතිව්යුහගත කරමින් ජාත්යන්තර මූල්ය ප්රජාවගේ විශ්වාසය දිනාගැනීමට දැඩි උත්සාහයක නිරත වන මෙහොතක් පසු කරමින් සිටියි. මෙවැනි පසුබිමක, විදේශීය ණය හිමියන්ට (ඕස්ට්රේලියානු ණය හිමියාට) යවන මුදල් අතරමගදී හැකර්වරුන් අතට පත්වීම ජාත්යන්තර මට්ටමෙන් රටේ ආර්ථික ප්රතිරූපයට දැඩි හානියක් ගෙන දෙයි.
3. මූල්ය කළමනාකරණයේ සහ පසු විපරමේ (Follow-up) දුර්වලතා මෙතරම් විශාල ණය වාරිකයක් ගෙවීමෙන් පසු, අදාළ ණය හිමියාට එම මුදල් නිසි පරිදි ලැබුණේද යන්න පිළිබඳව කිසිදු පසු විපරමක් නොකිරීම භාණ්ඩාගාරයේ පරිපාලනමය අකාර්යක්ෂමතාව මැනවින් පෙන්නුම් කරයි. භාණ්ඩාගාර ලේකම් හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම පවසන පරිදි "එවැනි පටිපාටියක් දැනට ක්රියාත්මක නොවන" අතර, එය මූල්ය පාලනයේ මූලික මූලධර්ම උල්ලංඝනය කිරීමකි.
4. පාඩුව දරන්නේ කවුද? (ආර්ථික බර) අවසාන සහ වැදගත්ම ප්රශ්නය වන්නේ, මෙම මුදල් නැවත සොයාගැනීමට නොහැකි වුවහොත් කුමක් සිදුවේද යන්නයි. විමර්ශන අවසන් වූ පසු ඉදිරි පියවර ගන්නා බව ලේකම්වරයා පැවසුවද, යම් හෙයකින් මෙම මුදල් ආපසු ලබාගත නොහැකි වුවහොත්, එම ඩොලර් මිලියන 2.5 ක පාඩුව පියවීමට සිදුවන්නේ මෙරට සාමාන්ය බදු ගෙවන ජනතාවටය. ඕස්ට්රේලියානු ණය හිමියාට අදාළ ණය මුදල කෙසේ හෝ ගෙවීමට රජයට සිදුවන අතර, ඒ සඳහා අතිරේක මහජන මුදල් වැය කිරීමට සිදුවනු ඇත.
වත්මන් තත්ත්වය සහ ඉදිරි පියවර
සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID), ශ්රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්රතිචාර සංසදය (CERT) සහ පොලිස් පරිගණක අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය වෙත පැමිණිලි කර ඇත. එසේම, මුදල් අමාත්යාංශයේ අභ්යන්තර පරීක්ෂණවලින් පසු නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකුට එරෙහිව විනය පියවර ගෙන තිබේ. පරික්ෂණවලට බාධා නොවීම සඳහා නිලධාරීන්ගේ නම් හෝ ඔවුන්ගේ සෘජු මැදිහත්වීම පිළිබඳ තොරතුරු රහසිගතව තබා ඇත.
මෙම සයිබර් කොල්ලය ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය මූල්ය කළමනාකරණයට එල්ල වූ අනතුරු ඇඟවීමකි. එය හුදෙක් ඩිජිටල් සොරකමක් පමණක් නොව, වගවීම සහ විනිවිදභාවය පිළිබඳ දැඩි අර්බුදයක සලකුණකි. මෙවැනි තත්ත්වයන් නැවත ඇති නොවීමට නම්, රාජ්ය ආයතනවල සයිබර් ආරක්ෂාව ඉහළ නැංවීම මෙන්ම, මූල්ය ගනුදෙනු පිළිබඳ පසු විපරම් ක්රියාවලීන් කඩිනමින් ශක්තිමත් කළ යුතුව ඇත.
