ශ්රී ලංකාවේ සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය යනු රටේ සමස්ත ජනගහනයටම ඍජුවම බලපාන අතිශය සංවේදී කලාපයකි.
මෙවැනි වටපිටාවක, ශ්රී ලංකා ඖෂධ නිෂ්පාදකයන්ගේ සංගමය (SLPMA) විසින් රජයට සහ පෞද්ගලික වෙළෙඳපොළට ඖෂධ සැපයීම අත්හිටුවීමට සිදුවිය හැකි බවට කර ඇති අනතුරු ඇඟවීම සුළුවෙන් තැකිය නොහැකි ජාතික මට්ටමේ ගැටලුවකි. ඖෂධ හිඟයක් රට තුළ නිර්මාණය වීමේ අවදානම සහ ඒ පිටුපස ඇති ආර්ථික සාධක පිළිබඳව අප පුළුල් ලෙස විමසා බැලිය යුතුය.
අර්බුදයේ මූලාරම්භය: පිරිවැය ඉහළ යාම සහ විදේශීය රඳා පැවැත්ම
ශ්රී ලංකාව තුළ ඖෂධ දේශීයව නිෂ්පාදනය කළද, ඒ සඳහා අවශ්ය සක්රීය ඖෂධීය අමුද්රව්ය (API) සහ ඇසුරුම් ද්රව්ය සියල්ලම පාහේ ආනයනය කරනු ලබන්නේ ඉන්දියාව සහ චීනය වැනි රටවලිනි.
-
ගෝලීය සැපයුම් දාම බිඳවැටීම: වත්මන් ජාත්යන්තර දේශපාලනික සහ ආර්ථික වටපිටාව හමුවේ ගෝලීය සැපයුම් දාමයන් අඩාල වීම හේතුවෙන් අමුද්රව්ය මිල අධික ලෙස ඉහළ ගොස් ඇත.
-
දේශීය ආර්ථික සාධක: රුපියලේ අගය අවප්රමාණය වීම, ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම සහ ප්රවාහන හා රක්ෂණ ගාස්තු ඉහළ යාම නිසා නිෂ්පාදන පිරිවැය දේශීය නිෂ්පාදකයන්ට දරාගත නොහැකි මට්ටමකට පත්ව තිබේ.
-
බදු බර: අත්යවශ්ය ඖෂධ සඳහා බදු සහන හිමිවිය යුතු වුවද, ඇසුරුම් ද්රව්ය සඳහා 18% ක වැට් (VAT) බද්දක් පැනවීම දේශීය කර්මාන්තකරුවා තවදුරටත් අගාධයට ඇද දැමීමට හේතු වී ඇත.
පාලන මිල (MRP) සහ නියාමන ආයතනවල මන්දගාමීත්වය
දේශීය නිෂ්පාදකයන් සියයට 20ක අවම මිල වැඩිවීමක් ඉල්ලා සිටින්නේ ලාභ ලැබීමට වඩා කර්මාන්තය පවත්වාගෙන යාමේ අරමුණින් බව පෙනී යයි. ජාතික ඖෂධ නියාමන අධිකාරිය (NMRA) විසින් පනවා ඇති උපරිම සිල්ලර මිල (MRP) හේතුවෙන්, පිරිවැය ඉහළ ගියද මිල වැඩි කිරීමට නිෂ්පාදකයන්ට නීතිමය අවසරයක් නැත.
NMRA ආයතනය මෙම ගැටලුවේ බරපතලකම පිළිගත්තද, ඒ සඳහා තීරණ ගැනීමට ප්රමාද වීම කණගාටුදායකය. රාජ්ය තාන්ත්රික සහ නියාමන ක්රියාවලීන්හි පවතින මෙවැනි මන්දගාමීත්වයන් අවසානයේදී රට බරපතල ඖෂධ හිඟයකට ඇද දැමීමට මග පාදයි.
දේශීය කර්මාන්තය රැකගැනීමේ වැදගත්කම
දේශීය ඖෂධ නිෂ්පාදකයන් 25 දෙනෙකු නියෝජනය කරන SLPMA පෙන්වා දෙන පරිදි, ඔවුන් නිෂ්පාදනය කරන ඖෂධ NMRA විගණනයට සහ ගුණාත්මකභාවය පිළිබඳ පරීක්ෂණවලට ලක් වූ, ජාත්යන්තර ප්රමිතියෙන් යුත් ඒවාය.
ඖෂධ මිල ඉහළ දැමීම සාමාන්ය පාරිභෝගිකයාට සහ රෝගීන්ට අමතර බරක් බව සැබෑය. නමුත්, මිල වැඩි නොකිරීම නිසා දේශීය කර්මාන්තය කඩා වැටුණහොත්, රජයට සිදු වන්නේ සම්පූර්ණ නිමි ඖෂධ විශාල විදේශ විනිමය ප්රමාණයක් වැය කරමින් පිටරටින් ආනයනය කිරීමටය. එය රටේ ආර්ථිකයට මෙන්ම ඖෂධ සුරක්ෂිතතාවයටද දැඩි තර්ජනයකි.
ඉදිරි මාවත: ගත යුතු කඩිනම් පියවර
මෙම අර්බුදයට විසඳුම් සෙවීමේදී රජය සහ නියාමන බලධාරීන් පාර්ශව කිහිපයක් ගැනම අවධානය යොමු කළ යුතුය:
-
කඩිනම් සහ සාධාරණ මිල සංශෝධනය: කර්මාන්තය වැසී යාමට නොදී ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා අවම වශයෙන් නිෂ්පාදන පිරිවැය පියවා ගත හැකි මිල සංශෝධනයක් වහාම ලබා දිය යුතුය.
-
බදු සහන සැලසීම: ඖෂධ ඇසුරුම්කරණය සඳහා පනවා ඇති 18% ක වැට් බද්ද වැනි බදු, දේශීය නිෂ්පාදකයන් සඳහා පමණක් හෝ තාවකාලිකව ඉවත් කිරීම හෝ අඩු කිරීම.
-
මිල සූත්රයක් හඳුන්වා දීම: ලෝක වෙළෙඳපොළේ අමුද්රව්ය මිල සහ ඩොලරයේ අගය වෙනස් වීම් අනුව ස්වයංක්රීයව සකස් වන විනිවිදභාවයෙන් යුතු මිල සූත්රයක් ඖෂධ ක්ෂේත්රයටද හඳුන්වා දීම.
ඖෂධ නිෂ්පාදකයන්ගේ මෙම ඉල්ලීම හුදෙක් ව්යාපාරික ලාභය අරමුණු කරගත් ඉල්ලීමක් ලෙස බැහැර කළ නොහැක. එය දේශීය කර්මාන්තය රැකගැනීම සහ රට තුළ ඖෂධ හිඟයක් ඇතිවීම වැළැක්වීම වෙනුවෙන් කරන ලද සාධාරණ ආයාචනයකි. රජය වහාම මැදිහත් වී පාරිභෝගිකයාට වන බලපෑම අවම වන අයුරින් සහ දේශීය නිෂ්පාදකයා ආරක්ෂා වන අයුරින් මැද මාවතක විසඳුමක් කඩිනමින් ලබා දිය යුතුය. නැතහොත්, ඉදිරියේදී සිදුවිය හැකි ඖෂධ හිඟය හමුවේ රටේ ජනතාවගේ ජීවිත අවදානමකට ලක්වීම වැළැක්විය නොහැකි වනු ඇත.
