ශ්රී ලංකාවේ පුද්ගලික බැංකු ක්ෂේත්රයේ ප්රමුඛතම නාමයක් වන කොමර්ෂල් බැංකුව (Commercial Bank), සිය
පාරිභෝගික සේවාව සහ ඩිජිටල් ආරක්ෂණය සම්බන්ධයෙන් මේ වන විට බරපතල අර්බුදයකට මුහුණ පා සිටින බව පෙනී යයි. මෑත කාලීනව වාර්තා වන මූල්ය වංචා සහ බැංකුවේ ප්රතිචාරය දෙස බැලීමේදී, තම සේවාදායකයින්ගේ මූල්ය ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට බැංකුව දක්වන උනන්දුව පිළිබඳව සමාජය තුළ බලවත් සැකයක් නිර්මාණය වී තිබේ.
නවතම ගොදුර: ව්යාපාරිකයෙකුට අහිමි වූ ලක්ෂ 20
මීට දින කිහිපයකට පෙර උඩුගම්පොළ ප්රදේශයේ පදිංචි වාහන ව්යාපාරිකයෙකු වන ඩබ්ලිව්. එම්. සී. වික්රමසිංහ මහතාගේ ගිණුමෙන් රුපියල් 1,999,777 ක (ලක්ෂ 20 කට ආසන්න) මුදලක් සූක්ෂම ලෙස කොල්ලකා ඇති බවට අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට (CID) පැමිණිලි කර ඇත. වාර්තා වන අන්දමට මෙම වංචාව සිදුව ඇත්තේ බැංකුවේ නිල වෙබ් අඩවියට සමාන ව්යාජ වෙබ් අඩවියක් (Phishing site) හරහාය.
මෙහි ඇති බරපතලම කාරණය වන්නේ මෙය හුදෙක් එක් පුද්ගලයෙකුට සිදුවූ අහඹු සිදුවීමක් නොවීමයි. පසුගිය මාස කිහිපය පුරාවටම මෙවැනිම පැමිණිලි රැසක් කොළඹ මහෙස්ත්රාත් අධිකරණය ඇතුළු අධිකරණ කිහිපයක විභාග වෙමින් පවතී.
බැංකුවේ වගකීම සහ "ආරක්ෂිතයි" යන ලේබලය
කොමර්ෂල් බැංකුව සිය සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ නිරන්තරයෙන් ප්රකාශ කරන්නේ තම "ඩිජිටල් බැංකු පද්ධතිය ආරක්ෂිත" බවයි. තාක්ෂණිකව බැංකුවේ අභ්යන්තර පද්ධතිය (Internal Core Banking System) ආරක්ෂිත විය හැක. එහෙත්, නූතන බැංකුකරණයේදී "ආරක්ෂාව" යන්න බැංකුවේ දොරටුවෙන් එහාට විහිදී ගිය පුළුල් වගකීමකි.
- සයිබර් තර්ජන හඳුනාගැනීමේ යාන්ත්රණය: බැංකුවේ නම සහ නිල වෙබ් අඩවිය භාවිතා කරමින් ව්යාජ වෙබ් අඩවි අන්තර්ජාලයේ සැරිසරන විට, ඒවා ක්ෂණිකව හඳුනාගෙන අක්රිය කිරීමට (Take down) බැංකුවට ඇති හැකියාව කොපමණද?
- පාරිභෝගික දැනුවත්භාවය: හුදෙක් කෙටි පණිවිඩයක් යැවීමෙන් ඔබ්බට ගොස්, තම ගනුදෙනුකරුවන් මෙම 'ඩිජිටල් උගුල්' වලින් බේරා ගැනීමට බැංකුව ප්රමාණවත් මැදිහත්වීමක් සිදු කරන්නේද?
පාරිභෝගිකයාගේ නොදැනුවත්කම මත වරද පැටවීම නීතිමය වශයෙන් බැංකුවට වාසිදායක විය හැකි වුවත්, සදාචාරාත්මකව සහ ව්යාපාරික කීර්තිනාමය (Brand Reputation) අතින් එය බැංකුවට දැඩි හානියක් ගෙන දෙනු ඇත.
ධම්මික පෙරේරාගේ කොටස් විකිණීම: අහඹුවක්ද? පූර්ව නිගමනයක්ද?
මෙම අර්බුදකාරී වාතාවරණය මධ්යයේ වෙළඳපොළ තුළ දැඩි කතාබහකට ලක්වූ තවත් සිදුවීමක් වූයේ ප්රකෝටිපති ව්යාපාරික ධම්මික පෙරේරා මහතා සතුව තිබූ කොමර්ෂල් බැංකුවේ කොටස්වලින් රුපියල් බිලියන 5.5 කට අධික ප්රමාණයක් විකුණා දැමීමයි.
මෙය ඔහුගේ ව්යාපාරික උපාය මාර්ගයක (Trading Strategy) කොටසක් බව ප්රකාශ වුවද, ඩිජිටල් පද්ධතියේ ගැටළු සහ පාරිභෝගික පැමිණිලි ඉහළ යමින් තිබූ පසුබිමක මෙම ගනුදෙනුව සිදුවීම ආයෝජකයින් අතර කුතුහලයක් දනවා ඇත. ප්රබල ආයෝජකයෙකු බැංකුවෙන් ඉවත්වීම (හෝ ආයෝජන අඩු කිරීම), සාමාන්ය පාරිභෝගිකයා තුළ බැංකුවේ අනාගත ස්ථාවරත්වය පිළිබඳව වක්ර බියක් ඇති කිරීමට සමත් සාධකයකි.
සාරාංශය සහ ඉදිරි මග
බැංකුවක් රැඳී පවතින්නේ "විශ්වාසය" (Trust) මතයි. ගනුදෙනුකරුවෙකුගේ ගිණුමක ඇති මුදල්, තාක්ෂණික කාරණයක් මත හෝ බාහිර පාර්ශවයක මැදිහත් වීමෙන් අහිමි වන්නේ නම්, සහ ඊට බැංකුවෙන් ලැබෙන ප්රතිචාරය මන්දගාමී නම්, එය සමස්ත බැංකු පද්ධතිය කෙරෙහිම තැබූ විශ්වාසය පළුදු කිරීමකි.
කොමර්ෂල් බැංකුව දැන් කළ යුත්තේ "අපේ පද්ධතිය ආරක්ෂිතයි" යනුවෙන් මාධ්ය නිවේදන නිකුත් කිරීම පමණක් නොව, සැබෑ ලෙසම පාරිභෝගිකයාගේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමයි. ඩිජිටල් වංචාකරුවන් පරාජය කිරීමට අවශ්ය ඉහළම තාක්ෂණික ක්රමවේදයන් භාවිතා කිරීමත්, අගතියට පත් පාරිභෝගිකයින්ට සාධාරණය ඉටු කිරීමත් ප්රමාද වී හෝ සිදු නොකළහොත්, කොමර්ෂල් බැංකුව සතු "ශ්රී ලංකාවේ හොඳම බැංකුව" යන කිරුළ ගිලිහී යාම වැළැක්විය නොහැක.
සටහන: මෙම ලිපිය පදනම් වී ඇත්තේ වාර්තා වී ඇති පොලිස් පැමිණිලි සහ වෙළඳපොළ දත්ත මත පදනම් වූ කරුණු මතය. මෙහි අරමුණ මහජන දැනුවත්භාවය සහ ආයතනික වගකීම අවධාරණය කිරීමයි.
