ශ්රී ලාංකේය ජනප්රිය සංස්කෘතිය තුළ 'බයිලා' යනු හුදෙක් විනෝදය සඳහාම වෙන්වූ රිද්මයක් ලෙස සැලකුණද,
ඉතිහාසය පුරාම සමාජ විවේචනය සඳහා එය ප්රබල මෙවලමක් ලෙස භාවිත වී ඇත. අත්තිඩියේ පුඤ්ඤරතන හිමියන්ගේ පද රචනයෙන් සහ දයාසිරි ජයසේකරගේ ගායනයෙන් හැඩවුණු "බයිලා මිසයිලේ" නිර්මාණය, එම සම්ප්රදායේ නූතන සහ විදග්ධ පරිණාමයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. මෙය හුදු ගීතයකට වඩා නූතනත්වයේ ව්යාජ ස්තරයන් විනිවිද යන රිද්මයානුකූල මැදිහත්වීමකි.
මෙම නිර්මාණය තුළ ගැබ්ව ඇති සමාජ විද්යාත්මක කියවීම ප්රධාන ක්ෂේත්ර තුනක් ඔස්සේ විග්රහ කළ හැකිය.
- ධන බලය සහ ශරීරයේ අනිත්යතාව (Social Stratification)
සමාජ ධුරාවලිය තුළ මිනිසා විසින් ගොඩනගාගෙන ඇති ව්යාජ ප්රභූත්වයට මෙම ගීතය එල්ල කරන්නේ සෘජු ප්රහාරයකි.
"දිලිසෙන මැණික් ගල් අනේ - හවසට ක්ලිනික් එනු පෙනේ.."
සමාජ විද්යාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන කල, මෙහිදී ධනය හා බලය සංකේතවත් කරන "මැණික් ගල්" සහ ශාරීරික දුබලතාව සංකේතවත් කරන "ක්ලිනික්" එක එකිනෙක ගැටේ. පුද්ගලයා සතු සමාජ ප්රාග්ධනය කුමක් වුවත්, අවසානයේ ජීව විද්යාත්මක ශරීරයේ දිරාපත්වීම හමුවේ සියල්ලන්ම සමාන වන බව රචකයා පෙන්වා දෙයි. මෙය පන්තිමය අනන්යතාවන් ඉක්මවා යන සොබාදහමේ සාධාරණත්වය පිළිබඳ මනරම් උපහාසයකි.
2. කාලයේ ත්වරණය සහ "සොනික්" ජීවිතය (Social Acceleration)
නූතනත්වය විසින් මිනිසා හඹා යන වේගයකට නතු කර ඇත. නිෂ්පාදන ක්ෂේත්රයේ සහ තාක්ෂණයේ වේගය මිනිස් ජීවිතයේ වටිනාකම තීරණය කරන සාධකය බවට පත්ව තිබේ.
"හිටියට සොනික් ජෙට් වගේ - සැරයටි කොනිත්තන දිනේ.."
"සොනික් ජෙට්" (Sonic Jet) වැනි රූපක මගින් සංකේතවත් කරන්නේ තාරුණ්යයේ සහ බලයේ පවතින එම අධික වේගයයි. එහෙත්, එම වේගය තිරසාර නොවන බවත්, අවසානයේ සෑම වේගවත් ගමනක්ම "සැරයටියක" ආධාරය පතන මන්දගාමී තැනකින් නතර වන බවත් ගීතය අවධාරණය කරයි. මෙය නූතනත්වයේ පවතින "සදාකාලික තාරුණ්යය" පිළිබඳ මිත්යාව බිඳ දැමීමකි.
3. නූතන මිනිසාගේ මානසික බිඳවැටීම (The Fragility of the Subject)
මෙම නිර්මාණයේ එන වඩාත්ම තියුණු සමාජ නිරීක්ෂණය වන්නේ නූතන මිනිසාගේ මානසික අවදානම (Psychological vulnerability) පිළිබඳ සඳහනයි.
"ඔයාලා පැනික් වෙනවා ටොනික් මූඩි පෑගුණත් පුතේ.."
අධි-පරිභෝජනවාදී සමාජයක් තුළ සියලු පහසුකම් මැද වෙසෙන මිනිසා, ඉතා සුළු බාධාවකදී පවා මානසිකව ඇද වැටෙන (Panic) ආකාරය මෙහිදී හාස්යයට ලක් වේ. "ටොනික් මූඩිය" යනු සුළු දෙයකි. එහෙත් එම සුළු සිදුවීමකින් පවා නූතන මිනිසා අගතියට පත්වන්නේ ඔවුන් සතු ආධ්යාත්මික පදනම බිඳ වැටී ඇති බැවිනි.
පුඤ්ඤරතන හිමියන් මෙහිදී ඉතා නූතන සහ ජනප්රිය වචන මාලාවක් (Modern Vocabulary) භාවිතා කර ඇත.
-
මිශ්ර භාෂා රටාව: ඉංග්රීසි වචන (Missile, Zoom, Sonic Jet, Clinic, Panic, Tonic) සහ සාම්ප්රදායික සිංහල වචන (ඕම්කාරේ, පදවැල්, මධුවැල්, ඔසුව, කසාය) ඉතා අපූරුවට මුසු කර ඇත. මෙය තරුණ පරපුරට පණිවුඩය සමීප කිරීමට ගත් උත්සාහයකි.
-
අනුප්රාසය සහ එළිසමය: බයිලා කලාවේ ප්රධාන ලක්ෂණය වන එළිසමය (Rhyme) මෙහි අකුරටම සුරැකී ඇත.
මිසයිලේ / ඇසිල්ලේ / ඇඳෙන්නේ කලාවයි / පදවැල් / රස ගුලාවක්
-
උපමා සහ රූපක: ගීතය "මිසයිලයකට" උපමා කිරීමෙන් එහි ඇති වේගය සහ සෘජු බවත්, "කසායකට" උපමා කිරීමෙන් එහි ඇති ගුණාත්මක බවත් පසක් කරයි.
කලාව "සමාජීය කසායක්" ලෙස
ගීතය අවසානයේ රචකයා තමන්ගේ නිර්මාණය හඳුන්වන්නේ "රසවත් කළ ඔසුවත් කළ කසායක්" ලෙසිනි. සමාජ විද්යාඥ එමිල් ඩර්ක්හයිම්ගේ මතයට අනුව කලාවට සමාජයීය නියාමන (Regulatory) කාර්යයක් කළ හැකිය. රචකයා බයිලා රිද්මය නමැති පැණි රස ආවරණය තුළ "අනිත්යය" සහ "උපේක්ෂාව" නමැති තිත්ත බෙහෙත් මාත්රාව සමාජයට ලබා දෙයි.
සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, 'බයිලා මිසයිලේ' යනු හුදු ගුවන්විදුලි තරංග අතර පාවී යන ගීතයක් නොවේ. එය "සූම් කර බලන" ඕනෑම අයෙකුට තම ජීවිතයේ සහ සමාජයේ ඇති හිස්බව පෙන්වා දෙන, ඒ හිස්බව පුරවා ගැනීමට "ඕම්කාරය" බඳු ස්ථාවර ආධ්යාත්මික පදනමක් සොයා යාමට ඇරයුම් කරන නිර්භීත කලාත්මක මැදිහත්වීමකි.
