ඉදිරිය අවදානම් සහගතයි! - (මාධව රුවන්පතිරණ)

මාධව රුවන්පතිරණ විසින් රචිත මෙම ලිපිය, ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන ආර්ථික සහ පරිභෝජන රටාවන්හි පවතින

බරපතළ අවදානම සහ අසමතුලිතතාව පිළිබඳව සිදුකරන ලද ගැඹුරු තාර්කික විග්‍රහයකි. දැවැන්ත විදේශ සංචිත හිමි ඉන්දියාව වැනි රටවල් පවා දැඩි ආර්ථික හා සම්පත් කළමනාකරණ ක්‍රමෝපායන් අනුගමනය කරමින් ඉන්ධන පරිභෝජනය සීමා කරද්දී, සීමිත විදේශ විනිමයක් සහිත ශ්‍රී ලංකාව සිය සමස්ත ආනයන වියදමෙන් 80% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් හුදු ප්‍රවාහන සහ ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රවල අසීමිත වුවමනාවන් වෙනුවෙන් වැය කිරීමේ ඛේදවාචකය මෙහිදී ප්‍රශ්න කෙරේ. සාම්ප්‍රදායික ආර්ථික විද්‍යා ආකෘතීන් සහ විද්‍යුත් වාහන වැනි ඊනියා "පරිසරවාදී" විකල්පයන් මත යැපීමෙන් අර්බුදය තවදුරටත් සංකීර්ණ වන බව පෙන්වා දෙන ලේඛකයා, සැබෑ මූලික අවශ්‍යතා වෙනුවට සමාජයේ කිසිදා සන්තර්පණය නොවන අතාර්කික ආශාවන් පසුපස හඹා යෑමේ භයානක ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳව සමාජය අවදි කිරීමට මෙමඟින් උත්සාහ දරයි.

සම්පත් කළමනාකරණයේ පරස්පරය: ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව

ඉන්දීය අගමැති මෝදි විසින් දිගින් දිගටම "අනතුරු ඇඟවීම් 07ක්" ගැන සිහි කැඳවමින් සිටී. එහි ප්‍රධාන ඉල්ලීම වන්නේ ඉන්ධන පරිභෝජනය අවම කරන ලෙස කරන ඉල්ලීමයි. ධනවාදය තුළ සැලකීමේදී, ලෝකයේ පස්වන විශාලතම ආර්ථිකය හිමි, ඩොලර් බිලියන 700කට ආසන්න විදේශ සංචිත ප්‍රමාණයක් අතැති ඉන්දියාව එසේ බිය වී තිබුණ ද, ඩොලර් බිලියන 6ක් පමණ ඇති ලංකාව තවමත් ප්‍රවාහන සහ ඉදිකිරීම් සුදියේ (උන්මාදයේ) වැජඹෙමින් සිටී.

ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රයේ සැඟවුණු සමාජ-ආර්ථික පිරිවැය

ශ්‍රී ලංකාවේ වාර්ෂික ඉන්ධන පරිභෝජන පිරිවැය (ජාතික ඉන්ධන ආනයන බිල්පත) ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 4.0 ක් (දළ වශයෙන් රුපියල් ට්‍රිලියන 1.2 ක්) වූ අතර එය රටේ සමස්ත වෙළඳ භාණ්ඩ ආනයන වියදමෙන් දළ වශයෙන් 20% ක් විය. නමුත් මෙය ඉන්ධන පිරිවැයට පමණක් සීමා කොට සැලකිය නොහැක.

ප්‍රවාහන වියදම සහ එහි ප්‍රතිවිපාක වඩාත් පුළුල් ලෙස සලකන්නේ නම්, ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 9.5 ත් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 11.5 ත් අතර වන සමස්ත ප්‍රවාහන ආර්ථික පිරිවැය, ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ජාතික වෙළඳ භාණ්ඩ ආනයන වියදමෙන් (ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 18.84 ක නවතම සමස්ත වාර්ෂික ආනයන පදනම මත) දළ වශයෙන් 50% ත් 61% ත් නියෝජනය කරයි.

මෙය ගණන් බැලිය යුත්තේ ඒ ආකාරයට ද නොවේ. එනම්, මෙම වියදමට පහත සඳහන් සැඟවුණු සමාජ-ආර්ථික පිරිවැය ද ඒකාබද්ධ කළ යුතුය:

ඍජු වියදම්: ඉන්ධන, අමතර කොටස්, මාර්ග නඩත්තුව සහ යටිතල පහසුකම්.

වක්‍ර වියදම්: මාර්ග අනතුරු, සෞඛ්‍යමය බලපෑම් සහ ඊට අදාළ වියදම්, රථවාහන තදබදය සහ පාරිසරික පිරිවැය.

එවිට වාහන ආනයන පිරිවැය සමඟ අනෙකුත් සියලුම පිරිවැය ඇතුළත් කළ විට, සැබෑ වාර්ෂික ප්‍රවාහන පිරිවැය, ශ්‍රී ලංකාවේ මුළු ජාතික වෙළඳ භාණ්ඩ ආනයන වියදමෙන් 61% සිට 76% දක්වා ගණිතමය වශයෙන් සමාන වේ. මෙම විශ්මයජනක ප්‍රතිශතය රටේ ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 18.90 ක මුළු වෙළඳ භාණ්ඩ ආනයන වියදමෙන් ඩොලර් බිලියන 11.52 සහ 14.35 අතර විචලනය වන බව ගණන් බලා තිබේ.

ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍රයේ ආනයන බර

මාර්ග ඉදිකිරීම් නොවන ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය (ව්‍යුහාත්මක වානේ, සිමෙන්ති ක්ලින්කර්, සෙරමික් ටයිල් සහ සනීපාරක්ෂක උපකරණ වැනි) ආනයනය කිරීම සඳහා වන සැබෑ මුදල් ප්‍රවාහය, එනම්, මාර්ග ඉදිකිරීම් නොවන ගොඩනැගිලි ව්‍යාපෘති සඳහා වන නිරපේක්ෂ දේශීය මූල්‍ය වියදම වාර්ෂිකව ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.50 ත් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.00 ත් අතර අගයක පවතී යැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

ගණිතමය වශයෙන්, මෙම සමස්ත දේපළ වෙළඳාම් සහ ගොඩනැගිලි සටහන, රටේ සමස්ත වෙළඳ භාණ්ඩ ආනයන අයවැයෙන් 8.0% ත් 10.6% ත් (ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 18.90 ක පදනම මත) සමාන වේ.

ඉන් රාජ්‍ය ඉදිකිරීම් වෙන් කොට, පෞද්ගලික අංශයේ සහ ප්‍රධාන වශයෙන් තනි නිවාස ඉදිකරන්නන්ගේ වියදම මෙසේය:

වාණිජ හා මහා පරිමාණ සංවර්ධන:

නේවාසික මහල් නිවාස සංවර්ධකයන් සහ සංචාරක/ආගන්තුක සත්කාර යටිතල පහසුකම් මඟින් මෙහෙයවනු ලබන ශ්‍රී ලංකාවේ වාස්තු විද්‍යාත්මක ඉදිකිරීම්වලින් බහුතරයක් පෞද්ගලික අංශය විසින් මෙහෙයවනු ලබයි. එහිදී සැබෑ ආනයන කොටස යනු ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ජාතික වෙළඳ භාණ්ඩ ආනයන වියදමෙන් 4.5% ත් 4.6% ත් අතර ප්‍රමාණයක් පරිභෝජනය කරයි (දළ වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 850 සිට ඩොලර් මිලියන 870 දක්වා). ව්‍යුහාත්මක වානේ කූරු, නිම කිරීමේ සෙරමික් ටයිල්, ඉහළ මට්ටමේ ඔප දැමීමේ පද්ධති, විදුලි සෝපාන සහ සුඛෝපභෝගී නාන කාමර උපාංග මිලදී ගැනීම සඳහා මෙම මුදල් රටින් පිටතට ඇදී යයි.

තනි පුද්ගල ඉදිකිරීම්:

පෞද්ගලික සහ තනි පුද්ගල ගොඩනැගිලි (නිවාස, කඩ සාප්පු වැනි) ව්‍යාපෘති සඳහා වාර්ෂිකව දළ වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.15 ත් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 1.50 ත් අතර මුදලක් වැය වේ. මෙය ප්‍රතිශතයක් ලෙස රටේ සමස්ත වෙළඳ භාණ්ඩ ආනයන වියදමෙන් 6.1% ත් 7.9% ත් අතර වේ.

ආශාවේ වස්තූන් සහ මූලික අවශ්‍යතා අතර පරතරය

ඒ අනුව, ආසන්න වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත ජාතික වෙළඳ භාණ්ඩ ආනයන වියදමෙන් 80% කට ආසන්න පිරිවැයක් වැය වන්නේ මෙම ක්ෂේත්‍ර දෙක සඳහාය. එනම්, කිසිදා සාක්ෂාත් නොවන සහ සන්තර්පණය නොවන ජනතාවගේ ආශාවේ වස්තූන් වෙනුවෙනි. මීට අමතරව තවත් එවැනි ආනයනික වස්තූන් බොහෝ ඇත. එසේ බලන කල මූලික අවශ්‍යතා සඳහා වැය වන්නේ කෙතරම් සුළු මුදලක්ද?

ඉදිරි අර්බුදය සහ ඊනියා විකල්ප

දැන් කෙනෙකුට පැවසිය හැක්කේ මේ ප්‍රවාහන ආකෘතිය සහ ඉදිකිරීම් ආකෘතිය අත්‍යවශ්‍ය බවය. එය අත්‍යවශ්‍ය වී ඇත්තේ සියල්ල සංකීර්ණ වී ඇති තත්ත්වයක් තුළය.

තවදුරටත් ආර්ථික විද්‍යාව නමැති අමන විෂය ගුරු කොට සලකන්නේ නම් සහ ඓතිහාසික භෞතිකවාදය මත පදනම් වන්නේ නම්, දිගින් දිගටම මේ දේවල් සංකීර්ණ වීම නොවැළැක්විය හැකිය. ඉදිරියේදී ඇතිවීමට නියමිත කාලගුණ තත්ත්වය ද මීට එකතු වුවහොත් තත්ත්වය ඉතාම බරපතළ වීම නොවැළැක්විය හැකිය.

මේ අතර බොහෝ පිරිසක් ස්වීඩනය වැනි රටවල පරිසරවාදී විද්‍යුත් වාහන ව්‍යාපෘතිවලට වසඟ වෙමින් සිටිනුයේ, එය පැවති ප්‍රවාහන ආකෘතියට වඩා බොහෝ සෙයින් බරපතළ බව නොපෙනෙන හෙයිනි.

#Madawa Ruwanpatirana