පාත්ෆයින්ඩර් පදනම විසින් පසුගියදා (05) කොළඹදී එළිදක්වන ලද '2026 වසර සඳහා වූ ජාතික ආරක්ෂක ක්රමවේදය' (NSS)
ශ්රී ලංකාවට අත්යවශ්ය ප්රතිපත්තිමය ලියවිල්ලක් බව බැලූ බැල්මට පෙනී යයි. සම්ප්රදායික යුධමය තර්ජනවලින් ඔබ්බට ගොස් ආර්ථික, සෞඛ්ය සහ සයිබර් ආරක්ෂාව ගැන එහි කතා කරයි. එහෙත්, මෙම වාර්තාවේ යටි පෙළ ගැඹුරින් කියවීමේදී, විචාරකයන්ට නැගෙන ප්රබලතම පැනයක් වන්නේ; "මෙය ආර්ථිකය අවියක් කරගනිමින් ශ්රී ලංකාව කලාපීය බලවතාගේ (ඉන්දියාවේ) ග්රහණයට නතු කිරීමේ මූලෝපායික සැකැස්මක් ද?" යන්නයි.
'නොබැඳි' පිළිවෙතින් 'උපායමාර්ගික පෙළගැස්මකට' මාරුවීම
ශ්රී ලංකාවේ විදේශ ප්රතිපත්තියේ දශක ගණනාවක පදනම වූයේ 'නොබැඳි' (Non-aligned) ප්රතිපත්තියයි. එහෙත් පාත්ෆයින්ඩර් වාර්තාව ඉතා පැහැදිලිව යෝජනා කරන්නේ ශ්රී ලංකාව හුදු නොබැඳි ප්රතිපත්තියෙන් ඔබ්බට ගොස්, තම ජාතික අවශ්යතා වෙනුවෙන් "උපායමාර්ගික පෙළගැස්මක්" (Strategic Alignments) වෙත යා යුතු බවයි.
වර්තමාන ඉන්දියන් සාගර කලාපය තුළ චීනය සහ ඇමරිකා-ඉන්දියානු අක්ෂය අතර පවතින බල අරගලය හමුවේ, මෙම "උපායමාර්ගික පෙළගැස්ම" ප්රායෝගිකව අදහස් කරන්නේ කුමක්ද? එය කලාපීය ආරක්ෂක ජාලය හසුරුවන ඉන්දියාවේ භූ-දේශපාලනික කක්ෂය වටා ශ්රී ලංකාව භ්රමණය කරවීමක් ලෙස අර්ථකථනය කළ හැකිය. වාර්තාව අසල්වැසියන් සමඟ ශක්තිමත් සබඳතා ගොඩනගා ගැනීම විශේෂයෙන් අවධාරණය කරයි.
බලශක්ති සහ ආර්ථික ඒකාබද්ධතාව: ප්රාන්තයක් වීමේ මුල්ගලද?
ඔබ මතු කළ බරපතලම කාරණය වන 'ශ්රී ලංකාව ඉන්දීය ප්රාන්තයක් බවට පත්වීමේ' අවදානම වඩාත් තීව්ර වන්නේ වාර්තාවේ ඇති ආර්ථික සහ බලශක්ති යෝජනා දෙස බැලූ විටය.
- විදුලිබල පද්ධති ඒකාබද්ධ කිරීම: "ද්විපාර්ශ්වික බලශක්ති වෙළඳාම සක්රීය කිරීම සඳහා දකුණු ආසියානු ජාලය සමඟ විදුලිබල පද්ධතිය සම්බන්ධ කිරීම (Grid Connectivity) ප්රමුඛතාවක් කරගත යුතු බව" වාර්තාවේ 70 වැනි පිටුවේ බලශක්ති ආරක්ෂාව යටතේ පැහැදිලිව යෝජනා කර ඇත. දකුණු ආසියානු ජාලය යනු ප්රායෝගිකව ඉන්දීය විදුලිබල පද්ධතියයි. රටක බලශක්ති ස්වාධීනත්වය වෙනත් රටකට භාරදීම යනු එම රටේ ස්වෛරීත්වයේ හදවත පාවා දීමක් බව විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
- කලාපීය ආර්ථික ඒකාබද්ධතාව: ශ්රී ලංකාව ආසියාවේ රටවල් සමග වරණීය ඒකාබද්ධතා ගිවිසුම් (preferential integration agreements) වලට එළඹිය යුතු බවට සහ RCEP වැනි ගිවිසුම් වලට යා යුතු බවට වාර්තාව යෝජනා කරයි.
2022 ආර්ථික බිඳවැටීම හමුවේ ඉන්දියාවෙන් ලැබුණු ඩොලර් බිලියන 4ක ආධාරය ශ්රී ලංකාවේ ජීව රුධිරය වූ බව සැබෑවකි. එහෙත්, එම ආර්ථික දුර්වලතාවය පදනම් කරගනිමින්, යටිතල පහසුකම්, බලශක්තිය සහ වෙළඳපොළ සම්පූර්ණයෙන්ම කලාපීය බලවතාට විවෘත කිරීම ජාතික ආරක්ෂක උපායමාර්ගයක් ලෙස ගෙන ඒම ඛේදවාචකයකි. එය ආර්ථික යටත්විජිතවාදයකට (Economic Neo-colonialism) පාර කැපීමකි.
න්යායාත්මක ස්වෛරීත්වය සහ ප්රායෝගික යටත්වීම
කෙසේ වෙතත්, මෙම වාර්තාව මුළුමනින්ම ඉන්දීය ව්යාපෘතියක් යැයි කීමට පෙර එහි ඇති අනෙකුත් කරුණු ද විමසිය යුතුය. පාත්ෆයින්ඩර් යෝජනාවලිය එකම බලවතෙකු මත අතිශයින් යැපීම (over-reliance on any single power) වලක්වා ගත යුතු බවටත් , විදේශ ප්රතිපත්ති තීරණ ගැනීමේදී බාහිර බලපෑම් වලින් තොරව ස්වාධීනව කටයුතු කළ යුතු බවටත් නිර්දේශ කරයි. තවද, ශ්රී ලංකාවේ භූමිය හෝ අනන්ය ආර්ථික කලාපය වෙනත් කිසිදු රටකට තර්ජනයක් වන පරිදි භාවිතා කිරීමට ඉඩ නොදිය යුතු බව ද එහි දැක්වේ.
එහෙත් ප්රශ්නය ඇත්තේ න්යාය සහ ප්රායෝගිකත්වය අතරය. විදුලි බලය, ඛනිජ තෙල් සහ මූලික ආර්ථික අවශ්යතා මත අසල්වැසියා මත යැපෙන රටකට, තම භූමිය බාහිර බලපෑම් වලින් තොරව ස්වාධීනව පාලනය කිරීමට ඇති ප්රායෝගික හැකියාව කුමක්ද?
ආරක්ෂක සළුවෙන් වැසූ භූ-දේශපාලනික උගුලක්ද?
පාත්ෆයින්ඩර් පදනමේ යෝජනාවලිය අදාල කරගනිමින් සිදුවන මෙම කථිකාවත, ශ්රී ලංකාවේ ඉදිරි දශක කිහිපයේ ඉරණම තීරණය කරනු ඇත. ආර්ථික වශයෙන් කඩා වැටුණු ශ්රී ලංකාව කලාපීය බලවතුන්ගේ ගොදුරක් බවට පත්වෙමින් පවතින බව සැබෑවකි.
විද්වතුන්, විශ්රාමික හමුදා නිලධාරීන් සහ රාජ්ය තාන්ත්රිකයින් විසින් සකස් කළ ද , ජාතික ආරක්ෂාව නාමයෙන් රටේ තීරණාත්මක සම්පත් සහ සේවා (Critical Infrastructure) විදේශීය ජාලයන්ට ඒකාබද්ධ කිරීම කිසිසේත්ම අනුමත කළ නොහැකිය. ශ්රී ලංකාව කළ යුත්තේ ආර්ථික දුර්වලතාවය හේතුවෙන් කලාපීය බලවතුන්ගේ ග්රහණයට නතු වන 'ජාතික ආරක්ෂක ප්රතිපත්ති' සකස් කිරීම නොව, දූෂණයෙන් තොර, නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක් ගොඩනඟමින් සැබෑ ස්වෛරීත්වයක් කරා පියනැගීමයි. එසේ නොමැති වුවහොත්, නාමික ස්වෛරී රටක් අනාගතයේදී කලාපීය බලවතාගේ ආර්ථික ප්රාන්තයක් බවට පත්වීම වැළැක්විය නොහැකි වනු ඇත.
